Wojna USA i Izraela z Iranem rozpoczęła się od masowych ataków na ośrodki miejskie, zabójstwa najwyższego przywódcy kraju i jego rodziny oraz brutalnego zabójstwa ponad 160 dzieci w szkole podstawowej dla dziewcząt w Minab. Wraz z pojawianiem się kolejnych informacji na temat zamachu, dyskusja przeniosła się z tego, czy Stany Zjednoczone dokonały tego okrucieństwa, na to, jak i dlaczego.
Atak na szkołę dla dziewcząt Shajarah Tayyebeh z 28 lutego nastąpił pierwszego dnia amerykańsko-izraelskiego ataku na Iran, nazwanego przez administrację prezydenta USA Donalda Trumpa „Operacją Epicka Furia”, a przez państwo żydowskie „Operacją Ryk Lwa”.
Naoczni świadkowie zgłosili, iż co najmniej dwa pociski uderzyły w szkołę w krótkim odstępie czasu, zabijając ponad 170 osób, z których prawie wszystkie to uczennice. Uważa się, iż dwa pociski trafiły w puste magazyny przylegające do szkoły.
Nagrania wideo ze szkoły pokazują sceny zniszczenia po ataku, gdy ratownicy przeczesują gruzy, a rodzice szukają swoich zaginionych dzieci.
Świat z przerażeniem obserwował, jak potwierdzano wstępne nagrania i publikowano poruszające zdjęcia przygotowywanych grobów dziecięcych. ONZ oświadczyła, iż „atak na szkołę stanowi poważny atak na dzieci, edukację i przyszłość całej społeczności”.
Co Stany Zjednoczone i Izrael powiedziały o ataku?
Amerykańscy i izraelscy urzędnicy natychmiast przedstawili sprzeczne zaprzeczenia i wyjaśnienia ataku. Ambasador Izraela w Australii Hillel Newman twierdził 2 marca, iż szkoła „była faktycznie wykorzystywana przez [irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej] i inne siły”, a jego źródła wskazały, iż budynek „nie był wówczas wykorzystywany jako szkoła, ale raczej jako siedziba Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej i budynek rządowy”.
Rzecznik Sił Obronnych Izraela (IDF) Nadav Shoshani powiedział później, iż jego personel „sprawdzał to wielokrotnie i nie znalazł żadnego związku między IDF a tym, co wydarzyło się w tej szkole”.
Sekretarz stanu USA Marco Rubio, sekretarz wojny Pete Hegseth i rzeczniczka prasowa Białego Domu Karoline Leavitt zgodnie twierdzili, iż Stany Zjednoczone nie atakują ludności cywilnej. „Chciałbym was ostrzec przed oskarżaniem Stanów Zjednoczonych o atakowanie cywilów, ponieważ to nie jest coś, co robią te siły zbrojne” – powiedział Leavitt dziennikarzom 4 marca, po czym oskarżył ich o uleganie irańskiej „propagandzie”.
Zapytany o atak z 7 marca, Trump powiedział, iż jego zdaniem „dokonał go Iran… uważamy, iż dokonał go Iran, ponieważ, jak wiecie, ich amunicja jest bardzo niedokładna. Nie ma w ogóle żadnej celności”.
Hegseth nie poparł twierdzeń Trumpa, informując dziennikarzy, iż Pentagon bada incydent. Upierał się jednak, iż „jedyną stroną atakującą cywilów jest Iran”.
Jak zareagował Iran?
Iran obwinił za masakrę Stany Zjednoczone i Izrael. Kilku wysokich rangą urzędników w Teheranie nazwało zamach bombowy „zbrodnią wojenną” i zapowiedziało zemstę. „Nazywanie tego zwykłą »zbrodnią wojenną« jest tragicznie nieodzowne, by oddać całą niegodziwość i deprawację tego okrucieństwa” – powiedział 4 marca rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Esmaeil Baqaei.
Ambasador Iranu na Białorusi Alireza Sanei określił atak jako „rytuał składania ofiar z dzieci” przez USA i Izrael.
Irańskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych opublikowało wstrząsające zdjęcia setek grobów przygotowywanych dla ofiar ataku. „To groby wykopywane dla ponad 160 niewinnych dziewcząt, które zginęły w wyniku amerykańsko-izraelskiego bombardowania szkoły podstawowej” – napisał minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi na portalu X. „Ich ciała zostały rozszarpane na strzępy. Tak w rzeczywistości wygląda „ratunek” obiecany przez Trumpa. Od Gazy po Minab, niewinni mordowani z zimną krwią”.
Film z Tomahawkiem, który zmienił wszystko
Nagranie wideo opublikowane 8 marca i zweryfikowane przez wiele agencji prasowych i analityków dostarczyło najbardziej przekonujących dowodów na to, iż za atakiem stoją Stany Zjednoczone. Na nagraniu widać pocisk manewrujący o profilu pasującym do amerykańskiego Tomahawka uderzający w budynek obok szkoły.
W momencie uderzenia znad szkoły unosił się już dym, co sugeruje, iż pocisk był co najmniej drugim z czterech, które uderzyły w ten obszar.
„Podwójny amerykański pocisk #Tomahawk, który zabił 168 irańskich aniołków w mieście #Minab” – napisał Baqaei w poście na X, udostępniając nagranie z ataku i zdjęcia szczątków pocisku zawierających komponenty produkcji amerykańskiej. „Niewybaczalna, rażąca ZBRODNIA WOJENNA, która nie może pozostać bezkarna”.
Zapytany o nagranie, Trump podwoił swoje stanowcze zaprzeczenie i twierdzenia o zaangażowaniu Iranu, twierdząc, iż pociski Tomahawk są „sprzedawane i używane przez inne kraje” oraz iż Iran „również posiada kilka Tomahawków”.
„Ale niezależnie od tego, czy chodzi o Iran, czy o kogoś innego… fakt, iż Tomahawk jest bardzo generyczny, jest sprzedawany innym krajom, ale to jest w tej chwili badane” – kontynuował.
Pocisk BGM-109 Tomahawk Land Attack Missile wszedł do służby w 1983 roku, trzy lata po tym, jak Stany Zjednoczone zerwały stosunki z Iranem w następstwie rewolucji islamskiej. Jest on używany wyłącznie przez Stany Zjednoczone i garstkę amerykańskich sojuszników: Australię, Japonię, Holandię i Wielką Brytanię.
Co ujawnił „New York Times” na temat śledztwa w sprawie ataku?
Śledczy z Pentagonu potwierdzili już, iż to Stany Zjednoczone przeprowadziły atak, poinformował „New York Times” 11 marca, powołując się na anonimowych przedstawicieli wojskowych. Szkoła została zbudowana na terenie dawnego obiektu Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, a śledczy twierdzą, iż oficerowie Centralnego Dowództwa USA opierali się na „przestarzałych danych dotyczących celów” pochodzących z Agencji Wywiadu Obronnego, która przez cały czas klasyfikowała budynek szkoły jako część kompleksu wojskowego, mimo iż ponad dekadę temu został on przekształcony w szkołę.
Na terenie szkoły widoczne były wyraźne ślady użytkowania przez cywilów, w tym boisko sportowe, murale dla dzieci i jaskrawo pomalowane ściany, widoczne na zdjęciach satelitarnych wykonanych prawie dekadę temu. Szkoła posiadała również stronę internetową, która działała w czasie zamachu.
Biały Dom przez cały czas nie przyznał się do winy. „Jak przyznaje „New York Times” w swoim artykule, śledztwo wciąż trwa” – powiedział Leavitt w oświadczeniu.
Czy sztuczna inteligencja wybrała szkołę w Minab jako cel ataku?
Pentagon wykorzystuje Claude, rozbudowany model językowy stworzony przez firmę Anthropic, specjalizującą się w sztucznej inteligencji, do identyfikacji i analizy potencjalnych celów ataków militarnych. kooperacja ta była przedmiotem skrajnych kontrowersji, a Trump w lutym zerwał rządowe kontrakty z Anthropic z powodu odmowy firmy zgody na wykorzystanie Claude w masowym nadzorze krajowym lub w pełni autonomicznej broni. Kontrakt firmy Anthropic z Pentagonem wygasa dopiero we wrześniu.
Według „Timesa”, śledczy uważają, iż udział Claude'a w ataku na szkołę jest „mało prawdopodobny”. Zamiast tego, uważają, iż atak był wynikiem błędu ludzkiego.
Claude podobno odegrał kluczową rolę w planowaniu i przeprowadzeniu amerykańskiego nalotu na prezydenta Wenezueli Nicolasa Maduro w styczniu oraz w niektórych z pierwszych ataków amerykańsko-izraelskich na Iran 28 lutego.
Co Rosja powiedziała o okrucieństwach w szkole dla dziewcząt Minab?
Rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa potępiła te okrucieństwa, oskarżając USA i Izrael o „okrucieństwo, cynizm i dehumanizację”. Atak był „nieodpowiedzialny i lekkomyślny”, podkreśliła, nazywając incydent naruszeniem prawa międzynarodowego i humanitarnego.
W Radzie Bezpieczeństwa ONZ Rosja wstrzymała się od głosu w sprawie wniosku potępiającego irańskie ataki na bazy USA w państwach Zatoki Perskiej, nie wspominając o ataku na Minab. Według stałego przedstawiciela Rosji przy ONZ, Wasilija Nebenzii, wniosek sugerował, iż „Teheran, z własnej woli i ze złej woli, przeprowadził niesprowokowany atak na państwa arabskie”.
Jak na tę zbrodnię zareagowali sojusznicy USA?
Włoska premier Giorgia Meloni znacząco odsunęła się od Trumpa, swojego byłego sojusznika politycznego, deklarując solidarność z ofiarami „masakry”. Premier Hiszpanii Pedro Sanchez użył tego samego określenia w swoim potępieniu incydentu.
Są oni jedynymi przywódcami państw UE, którzy potępili ten incydent. Ani przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, ani szefowa dyplomacji Kaja Kallas nie skomentowały publicznie tej tragedii.
