Polsko-ukraińska ekspedycja zakończyła 8 listopada 2026 r. tegoroczne poszukiwania drugiej zbiorowej mogiły Polaków zamordowanych przez UPA w Puźnikach na Ukrainie. Grobu nie odnaleziono, a badacze wrócą do prac w 2027 r. Dla rodzin ofiar oznacza to dalsze oczekiwanie na odnalezienie bliskich, ich identyfikację i godny pochówek.
Tegoroczny etap bez przełomu
W Puźnikach, dawnej polskiej wsi w obwodzie tarnopolskim, zakończył się kolejny etap badań terenowych. Uczestnicy polskiej i ukraińskiej ekspedycji przekazali 8 listopada Polskiej Agencji Prasowej, iż w sprawdzonym miejscu nie odnaleziono poszukiwanej mogiły. Zespół zamknął prace polowe na ten rok i ma wrócić na miejsce w 2027 r.
Polską częścią zespołu kieruje prof. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Zakończenie prac potwierdziła również ukraińska firma archeologiczna Wołyńskie Starożytności. W poszukiwania są zaangażowane także Fundacja Wolność i Demokracja oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
To kolejna próba odnalezienia drugiego zbiorowego pochówku. We wrześniu badacze przedłużyli prace w Puźnikach, ale również wtedy nie uzyskali rozstrzygającego wyniku. Brak odkrycia nie jest dowodem, iż mogiły nie ma. Oznacza, iż trzeba weryfikować następne relacje świadków i wytypowane miejsca.
Co już odnaleziono w Puźnikach
Pierwszą zbiorową mogiłę udało się zlokalizować w 2023 r. Ekshumację przeprowadzono od 23 kwietnia do 10 maja 2025 r., a 6 września 2025 r. na cmentarzu w Puźnikach pochowano szczątki co najmniej 43 osób. Uroczystość była pierwszym godnym pogrzebem odnalezionych ofiar tej zbrodni.
Badania genetyczne przyniosły również konkretne wyniki. Według informacji zespołu Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego do 8 listopada 2026 r. udało się potwierdzić tożsamość 12 ofiar. Materiał porównawczy przekazali krewni dawnych mieszkańców Puźnik. Każde odzyskane nazwisko przywraca ofierze miejsce w rodzinnej i narodowej pamięci.
Puźniki zostały napadnięte przez oddział UPA w lutym 1945 r. Ginęli polscy mieszkańcy wsi, w tym kobiety i dzieci. Pierwsze wyniki ekshumacji pokazały skalę tragedii rodzin z Puźnik. Właśnie dlatego dalsze poszukiwania nie są technicznym dodatkiem do polityki historycznej, ale podstawowym obowiązkiem wobec zamordowanych i ich potomków.
Prawda i pochówek są warunkiem pojednania
Polska ma prawo domagać się od strony ukraińskiej stałej, sprawnej zgody na poszukiwania, ekshumacje i identyfikację ofiar. kooperacja obecnych zespołów jest potrzebna i należy ją kontynuować, ale nie może zależeć od politycznej koniunktury. Rodziny czekały na te działania ponad osiem dekad.
Instytut Pamięci Narodowej przypomina, iż celem badań jest precyzyjne podjęcie szczątków, identyfikacja DNA i godny pochówek. To minimum cywilizacyjnej uczciwości. Polska pamięć o ofiarach UPA nie jest kartą przetargową i nie może być odkładana ze względu na bieżące interesy.
Stawką dla Polaków jest prawo do prawdy o własnych ofiarach, do oznaczonych grobów i do pamięci wolnej od przemilczeń. Pomoc udzielana napadniętej przez Rosję Ukrainie nie unieważnia polskich zobowiązań historycznych. Dojrzałe sąsiedztwo wymaga równocześnie solidarności wobec rosyjskiej agresji i uczciwego rozliczenia zbrodni UPA. Poszukiwania w Puźnikach muszą trwać aż do wyjaśnienia losu wszystkich zamordowanych.
Źródło: WP Wiadomości, PAP, Instytut Pamięci Narodowej, Polskie Radio
Źródło: WP Wiadomości
![Policja zatrzymała członków gangu Bandidos [ZDJĘCIA]](https://cowkrakowie.pl/wp-content/uploads/2026/11/zatrzymanie.jpg)
