Gubernator Portoryko Jenniffer González-Colón podpisała ustawę nowelizującą tamtejszy Kodeks Karny. Przyjęte zmiany wprowadzają jednoznaczny zapis, zgodnie z którym „za człowieka uznaje się osobę poczętą w macicy matki, w dowolnym stadium ciąży”.
W praktyce oznacza to, iż zabójstwo kobiety w ciąży będzie traktowane jako zabójstwo pierwszego stopnia również w odniesieniu do życia jej nienarodzonego dziecka.
Decyzja władz w San Juan stanowi kolejny krok w kierunku wzmocnienia prawnej ochrony życia ludzkiego na tym karaibskim terytorium pozostającym pod jurysdykcją Stanów Zjednoczonych.
Projekt rządowy i zmiana art. 92 Kodeksu Karnego
Miesiąc wcześniej do Senado de Puerto Rico trafił rządowy projekt ustawy przygotowany przez gubernator reprezentującą Partido Nuevo Progresista. Propozycja przewidywała zmianę art. 92 Kodeksu Karnego (Código Penal de Puerto Rico), który definiuje przestępstwo zabójstwa (asesinato) jako „celowe, świadome lub lekkomyślne pozbawienie życia człowieka”.
Nowelizacja doprecyzowuje, iż dla celów przepisów dotyczących stopni morderstwa (art. 93), pojęcie „człowieka” obejmuje również dziecko poczęte. Ustawodawca zdecydował się więc na wyraźne potwierdzenie, iż życie ludzkie podlega ochronie od poczęcia.
Wnioskodawcy podkreślali, iż projekt stanowi uzupełnienie wcześniejszych regulacji, w tym Ustawy 166 – 2025 (Ley 166 – 2025), która klasyfikuje jako zabójstwo pierwszego stopnia czyn polegający na świadomym i zaplanowanym pozbawieniu życia kobiety w ciąży, o ile skutkuje on także śmiercią jej nienarodzonego dziecka – niezależnie od etapu ciąży.
W grudniu 2025 roku gubernator podpisała także Ustawę 183 – 2025 (Ley 183 – 2025), nowelizującą Kodeks Cywilny (art. 67, 69 i 70), w której wprost uznano nasciturusa (dziecko nienarodzone) za osobę fizyczną od poczęcia. Obecna zmiana w prawie karnym ma zapewnić spójność między regulacjami cywilnymi i karnymi.
Zdecydowane głosowania w obu izbach
Projekt ustawy został zatwierdzony przez Senat 14 stycznia 2026 roku. Za jego przyjęciem głosowało 20 senatorów, przeciw było 6, a 2 wstrzymało się od głosu. Następnie propozycję poparła Cámara de Representantes de Puerto Rico, która 27 stycznia przyjęła nowelizację wyraźną większością – 33 głosy „za”, 10 „przeciw” oraz 2 wstrzymujące się.
„Podejmujemy tę decyzję z przekonaniem i pełną świadomością tego, co robimy, ponieważ wypełniamy umowę zawartą z mieszkańcami Portoryko, zgodnie z którą mieliśmy uchwalić ustawy mające na celu ochronę życia i interesów Portorykańczyków i Portorykanek, którzy dopiero mają się narodzić” – wskazał Carlos Méndez Núñez, przewodniczący Izby Reprezentantów.
Po uzyskaniu poparcia obu izb Asamblea Legislativa de Puerto Rico projekt trafił na biurko gubernator, która podpisała go 12 lutego. W krótkim komunikacie prasowym podkreśliła, iż nowelizacja „ma na celu zachowanie spójności między przepisami prawa cywilnego i karnego poprzez uznanie nienarodzonego dziecka za istotę ludzką”.
Szerszy kontekst po wyroku Dobbs
Działania władz Portoryko wpisują się w szerszą debatę prawną w Stanach Zjednoczonych po wyroku Dobbs v. Jackson Women’s Health Organization z czerwca 2022 roku. Sąd Najwyższy USA orzekł wówczas, iż Konstytucja nie gwarantuje prawa do aborcji, pozostawiając kwestie jej regulacji w gestii poszczególnych stanów i terytoriów.
Choć aborcja pozostaje de facto legalna na obszarze Portoryko, ostatnie zmiany prawne jednoznacznie wzmacniają ochronę dziecka nienarodzonego w innych obszarach prawa, zwłaszcza w kontekście przestępstw przeciwko życiu.
„Niedawno przyjęte zmiany w portorykańskim prawodawstwie należy ocenić zdecydowanie pozytywnie. Jakkolwiek w ich efekcie, przynajmniej na razie, aborcja na obszarze tego terytorium USA nie zostanie zakazana, to działania władz Portoryko wyznaczają jednoznaczny kierunek, polegający na zwiększeniu ochrony dzieci nienarodzonych. W rezultacie, kolejny obszar będący pod jurysdykcją USA, czyli w tym przypadku liczące ponad 3 miliony mieszkańców Portoryko, podejmuje działania ukierunkowane na obronę najbardziej bezbronnych”. – komentuje Patryk Ignaszczak z Centrum Prawa Międzynarodowego Ordo Iuris.
Każde prawo, które wyraźnie staje po stronie życia, od poczęcia aż do naturalnej śmierci, jest krokiem w stronę cywilizacji szacunku i odpowiedzialności. Decyzja władz Portoryko pokazuje, iż choćby w ramach złożonego systemu prawnego możliwe jest konsekwentne wzmacnianie ochrony najsłabszych. Ostatecznie bowiem miarą sprawiedliwości państwa jest to, jak chroni tych, którzy sami obronić się nie mogą.
jb
Źródło: ordoiuris.pl, niedziela.pl
