Całkowita liczba migrantów zarobkowych w Chinach przekroczyła barierę 300 milionów osób, osiągając na koniec 2025 roku poziom 301,15 miliona. Zgodnie z najnowszym „Raportem z monitoringu migrantów zarobkowych 2025”, opublikowanym 30 kwietnia 2026 roku przez Państwowe Biuro Statystyki Chin, w ubiegłym roku odnotowano wzrost tej populacji o 1,42 miliona osób, co przekłada się na dynamikę rzędu 0,5%. Choć liczba migrantów wciąż rośnie, tempo tego wzrostu wyraźnie zwalnia w porównaniu do ubiegłych dekad, odzwierciedlając głębokie zmiany demograficzne i strukturalne zachodzące w chińskiej gospodarce.
Starzenie się siły roboczej i transformacja zatrudnienia
Spowolnienie dynamiki wzrostu liczby migrantów to bezpośredni skutek starzenia się chińskiego społeczeństwa i zmniejszania się ogólnej puli ludności w wieku produkcyjnym.
Średnia wieku pracownika migrującego wynosi w tej chwili 43,3 roku, a odsetek osób powyżej 50. roku życia wzrósł do 32%. Zaledwie dekadę wcześniej populacja ta była znacznie młodsza.
Zmienia się również struktura zatrudnienia, co eksperci określają mianem “deindustrializacji” siły roboczej. W ciągu ostatniej dekady odsetek migrantów zatrudnionych w sektorze przemysłowym i budowlanym spadł z 52,9% w 2016 roku do 44,5% w 2025 roku. Równocześnie zatrudnienie w sektorze usług wzrosło z 46,7% do 54,7%.
Mimo spowolnienia gospodarczego, dochody migrantów utrzymują stabilny trend wzrostowy. Średnie miesięczne zarobki osiągnęły w 2025 roku poziom 5075 RMB, co oznacza wzrost o 2,3% w skali roku.
| Region zatrudnienia | Średni miesięczny dochód (RMB) | Wzrost r/r (%) |
| Wschodni | 5501 | +2,5% |
| Centralny | 4838 | +2,0% |
| Zachodni | 4653 | +2,5% |
| Północno-wschodni | 4335 | +4,1% |
Regionalizacja przepływów ludności
Kluczowym trendem zaobserwowanym w raporcie jest rosnąca regionalizacja migracji. Coraz więcej pracowników decyduje się na poszukiwanie zatrudnienia bliżej swojego miejsca pochodzenia. Odsetek migrantów przemieszczających się między prowincjami spadł z 45,3% w 2016 roku do zaledwie 37,6% w 2025 roku. W tym samym czasie migracja wewnątrz prowincji wzrosła do 62,4%.
W ciągu ostatniej dekady regiony centralne i zachodnie Chin wchłonęły łącznie ponad 25 milionów nowych migrantów zarobkowych, podczas gdy we wschodnich prowincjach odnotowano spadek o prawie 6 milionów. Jak zauważają eksperci z Centrum Reformy Miast i Małych Miast, “przepływy ludności będą w przyszłości charakteryzować się coraz większą lokalnością, a ruchy na linii miasto-miasto będą zyskiwać na znaczeniu”.
Wyzwania urbanizacji i reforma systemu hukou
Priorytetem chińskich władz, wyrażonym w założeniach 15. Planu Pięcioletniego (2026-2030), jest pogłębienie reformy systemu rejestracji gospodarstw domowych (hukou) i pełna integracja migrantów w strukturach miejskich. W czerwcu 2025 roku rząd centralny wydał wytyczne nakazujące całkowite zniesienie barier związanych z hukou przy rejestracji do systemu ubezpieczeń społecznych w miejscu zatrudnienia. Krok ten ma najważniejsze znaczenie dla 493 milionów Chińczyków żyjących poza miejscem swojego zameldowania, umożliwiając im sprawiedliwszy dostęp do opieki zdrowotnej i świadczeń emerytalnych.
Raport wskazuje na poprawę warunków bytowych migrantów w miastach. Średnia powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną osobę wzrosła do 24,9 m². Znaczący postęp odnotowano również w dostępie do edukacji: 97,8% dzieci w wieku szkoły podstawowej pochodzących z rodzin migrujących uczęszcza w tej chwili do szkół publicznych lub placówek dotowanych przez państwo.
Mimo tych osiągnięć, wielu migrantów przez cały czas funkcjonuje w statusie “ludzi dwuśrodowiskowych” (两栖人), utrzymując silne więzi z rodzinnymi wsiami przy jednoczesnej pracy w miastach. Ostateczny sukces chińskiej urbanizacji będzie zależał od zdolności lokalnych samorządów do zrównania dostępu do usług publicznych dla wszystkich mieszkańców, niezależnie od ich statusu meldunkowego, oraz do adaptacji systemu zabezpieczeń społecznych do nowych form zatrudnienia i elastycznego rynku pracy.
Źródła:
1.Państwowe Biuro Statystyki (NBS), “2025年农民工监测调查报告” (30 kwietnia 2026)
2.ChinaNews, “国家统计局发布2025年农民工监测调查报告” (30 kwietnia 2026)
3.Yicai, “农民工总量超3亿，“十五五”如何推进农业转移人口市民化” (21 maja 2026)
4.Xinhua, “新华社消息丨“十五五”规划纲要草案提出科学有序推进农业转移人口市民化” (5 marca 2026)
Autor: 梁安基 Andrzej Z. Liang, 上海 Shanghai, 中国 Chiny
e-mail: [email protected]
Redakcja: Leszek B. Ślazyk
e-mail: [email protected]
