7 stycznia 2026 roku chińskie Ministerstwo Handlu ogłosiło natychmiastowe zaostrzenie kontroli eksportowych na tzw. towary podwójnego zastosowania (civil-military dual-use items) skierowane do Japonii. Decyzja zakazuje eksportu:
- do japońskich klientów zaangażowanych w działalność wojskową,
- jakichkolwiek produktów lub technologii, które mogłyby wzmocnić zdolności militarne Japonii.
Ruch ten jest bezpośrednią reakcją na wypowiedzi premier Sanae Takaichi na temat Tajwanu, które Pekin uznał za „błędne i nie do przyjęcia”.
Reakcja rządu japońskiego
Japońskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych natychmiast zareagowało, „zdecydowanie protestując” i żądając cofnięcia środków u chińskiego chargé d’affaires w Tokio. W oświadczeniu podkreślono, że:
„Te środki, które celowo trafiają tylko w Japonię, odstają od międzynarodowej praktyki i są całkowicie niedopuszczalne oraz głęboko żałosne”.
Szef gabinetu ministra, Minoru Kihara, dodał, iż szczegóły ograniczeń pozostają niejasne, a rząd analizuje potencjalny wpływ na przemysł.
Skutki na giełdzie i w przemyśle
Ogłoszenie wywołało falę wyprzedaży na Tokijskiej Giełdzie Papierów Wartościowych:
- Nikkei 225 spadł o 556 punktów (–1,06%), mimo rekordowego wzrostu w poprzednich dniach,
- Spadki dotknęły głównie sektor motoryzacyjny: Toyota i Mazda straciły po 3%, Honda, Nissan i Suzuki również zanotowały spadki,
- Aktywa obronnościowe, takie jak Mitsubishi Heavy Industries i Kawasaki Heavy Industries, również osłabły.
Analitycy UBS Securities ostrzegają, iż jeśli ograniczeniami zostaną objęte również ziemie rzadkie, konsekwencje będą znacznie szersze – obejmując elektronikę, przyrządy precyzyjne, maszyny i transport.
Ziemie rzadkie – najważniejszy czynnik ryzyka
Według China Daily, Pekin rozważa zaostrzenie kontroli nad eksportem niektórych produktów związanych z ziemiami rzadkimi do Japonii. Te surowce są niezbędne do produkcji:
- silników bezszczotkowych w samochodach hybrydowych i elektrycznych,
- magnesów stałych w turbinach wiatrowych,
- komponentów radarów i systemów broni.
Jak zaznaczył Masahiro Ichikawa z Mitsui Sumitomo DS Asset Management:
„Jeśli eksport ziem rzadkich zostanie ograniczony, może to wywołać obawy o zyski japońskich korporacji – co stanie się pretekstem do korekt portfelowych”.
Kontekst geopolityczny
Decyzja Chin wpisuje się w rosnącą spiralę napięć dwustronnych po wypowiedziach Takaichi sugerujących możliwość japońskiej akcji militarnej w przypadku kryzysu tajwańskiego. Pekin traktuje to jako zagrożenie suwerenności i odpowiada środkami gospodarczo-strategicznymi.
Wcześniej Chiny już wykorzystywały kontrolę nad zasobami ziem rzadkich jako narzędzie presji – m.in. wobec USA i Europy. Teraz Japonia, jako największy importer magnesów neodymowych z Chin, znalazła się w centrum nowego frontu wojny technologiczno-handlowej. Poniekąd na właśne życzenie. Ja również zgodnie z wola administracji amerykańskiej, której interesom służy wzorst napięcia na linii Pekin – Tokio.
Źródła:
- Nikkei Asia – Japanese industry braces as China tightens dual-use item export controls, https://asia.nikkei.com/politics/international-relations/japan-china-tensions/japanese-industry-braces-as-china-tightens-dual-use-item-export-controls
- China Daily – China considers tightening rare earth export permits to Japan, January 7, 2026
- Ministry of Foreign Affairs of Japan – Statement on China’s Export Control Measures, January 7, 2026
- UBS Securities – Japan Equity Strategy Note: Dual-Use Export Restrictions Impact, January 7, 2026
Leszek B. Ślazyk
e-mail: [email protected]
© www.chiny24.com
