W połowie czerwca 2026 roku chińska scena polityczna była świadkiem wydarzenia o ogromnym znaczeniu ideologicznym i strukturalnym. Podczas krajowej konferencji w Pekinie, Komunistyczna Partia Chin (KPCh) oficjalnie ogłosiła nową gałąź swojego teoretycznego kanonu – “Myśl Xi Jinpinga na temat budowy partii”.
Deklaracja ta, zakomunikowana przez Cai Qi, głównego ideologa partii i piątego rangą członka Stałego Komitetu Biura Politycznego, nie jest jedynie kolejnym sloganem. Zostało ono okrzyknięte przez państwową telewizję CCTV “kamieniem milowym w historii marksistowskiej teorii budowy partii”, co jednoznacznie wskazuje na ostateczną konsolidację władzy obecnego przywódcy przed nadchodzącymi, wielkimi zmianami personalnymi.
Od lewej: Wang Yi, Cai Qi, Xi JinpingNowa doktryna stanowi rozwinięcie koncepcji, nad którymi Xi Jinping pracował od momentu objęcia władzy podczas 18. Kongresu Narodowego w 2012 roku. Jej głównym celem jest udzielenie odpowiedzi na fundamentalne pytanie: jak zbudować “marksistowską partię zdolną do długoterminowego rządzenia” w dynamicznie zmieniającym się świecie. Fundamentem nowej myśli jest zbiór czternastu zasad, określanych jako “14 nakazów”. Wśród nich na pierwszy plan wysuwają się absolutny wymóg scentralizowanego, zjednoczonego przywództwa Komitetu Centralnego, bezwzględna dyscyplina wewnątrzpartyjna oraz spójność organizacyjna na wszystkich szczeblach administracji państwowej.
Zero tolerancji dla korupcji jako narzędzie kontroli
Jednym z najważniejszych filarów “Myśli Xi Jinpinga na temat budowy partii” pozostaje bezpardonowa walka z korupcją. Nowa doktryna wymaga skoordynowanych, systemowych wysiłków, aby stworzyć środowisko, w którym – jak dosłownie sformułowano w oficjalnych dokumentach – “urzędnicy nie mają odwagi, możliwości ani chęci do popełniania korupcji”. Ten trzystopniowy mechanizm odstraszania, zapobiegania i edukacji ideologicznej ma na celu nie tylko oczyszczenie szeregów administracji z nadużyć finansowych, ale przede wszystkim zapewnienie absolutnej lojalności wobec centralnego ośrodka decyzyjnego.
Instytucjonalizacja kampanii antykorupcyjnej jako oficjalnej doktryny ideologicznej daje kierownictwu partii potężne narzędzie do utrzymywania żelaznej dyscypliny. W kontekście “pełnej i surowej samorządności partii”, każde odstępstwo od wyznaczonej linii politycznej może być traktowane nie tylko jako błąd administracyjny, ale jako naruszenie samych podstaw ideologicznych państwa. To podejście drastycznie zmniejsza pole do jakiejkolwiek wewnętrznej opozycji czy frakcyjności, cementując jedność Komunistycznej Partii wokół jej rdzenia.
Ideologiczne przygotowanie do zmiany warty
Moment ogłoszenia nowej doktryny nie jest przypadkowy. Następuje on na nieco ponad rok przed 21. Kongresem Narodowym KPCh, zaplanowanym na jesień 2027 roku. To wydarzenie będzie miało charakter transformacyjny dla chińskiej elity władzy. Ze względu na zwyczajowe limity wiekowe, oczekuje się, iż ponad dwie trzecie obecnego składu Komitetu Centralnego zostanie wymienione. Przewidywane są również głębokie przetasowania w samym Biurze Politycznym oraz jego Stałym Komitecie, co oznacza de facto wprowadzenie zupełnie nowego pokolenia liderów na najwyższe szczeble władzy.
Wprowadzenie “Myśli Xi Jinpinga na temat budowy partii” do panteonu ideologicznego – obok marksizmu-leninizmu, myśli Mao Zedonga czy teorii Deng Xiaopinga – ma stanowić swoistą kotwicę dla nadchodzących zmian. Zapewnia ona, iż niezależnie od tego, kto obejmie najważniejsze stanowiska w państwie po 2027 roku, będzie musiał działać w ściśle określonych, scentralizowanych ramach ideologicznych stworzonych przez obecnego przywódcę. To strategiczny ruch, który gwarantuje przetrwanie wizji Xi Jinpinga na kolejne dekady, czyniąc jego dziedzictwo nieodłącznym elementem funkcjonowania chińskiego państwa w XXI wieku.
I jeszcze kilka słów komentarza
Dla komentatorów widzących w KPCh wyłącznie „opresyjny reżim komunistyczny” nowa doktryna będzie wyłącznie dowodem na skostnienie systemu sprawowania władzy w Chinach Ludowych. Tymczasem jest to mechanizm, który może (ale nie musi) usankcjonować jako normę dla partii zasady działania organizacji wypracowane przez Xi Jinpinga i jego współpracowników w okresie fundamentalnej geopolitycznej zmiany. Zmiany określanej przez samego Xi przy każdej okazji, jako takiej, której „nie widziano od stu lat”. Świat wszedł w turbulentny okres kształtowania się zupełnie nowego porządku światowego. Państwo Środka, by trwać i rosnąć w siłę, musi przejść przez ten czas spójne i silne wewnętrznie. A będzie tak spójne i silne, jak spójna i silna będzie partia sprawująca władzę w sposób racjonalny i zorientowany na państwo, nie na siebie.
Leszek B. Ślazyk
e-mail: [email protected]
