16 weteranów i byłych żołnierzy oraz 15 zespołów technologicznych i indywidualnych innowatorów weźmie udział w dwóch programach FORT Kraków. Wspólna inauguracja programu “Trzecia Linia” i FORT Defence & Dual-Use Incubator odbyła się 16 i 17 listopada 2026 r. w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. „Trzecia Linia” przygotowuje osoby z doświadczeniem wojskowym do nowych ról zawodowych w sektorze defence i dual use, a FORT Defence & Dual-Use Incubator wspiera zespoły w weryfikacji rzeczywistych potrzeb użytkowników, konfrontowaniu technologii z warunkami operacyjnymi oraz wyznaczaniu kolejnych kroków na drodze do jej wdrożenia.
FORT Kraków wprowadził na rynek pilotażową, autorską formułę, w której program rozwoju zawodowego dla osób z doświadczeniem wojskowym i inkubator technologii mają wspólną część warsztatową. Weterani, rezerwiści i byli żołnierze znają realia działań wojskowych, w tym potrzeby użytkowników końcowych, uwarunkowania operacyjne i logistyczne. Dzięki kontaktom z innowatorami poznają rynek technologii i dowiadują się, gdzie ich kompetencje mogą być potrzebne. Twórcy technologii mogą z kolei wcześnie sprawdzić, czy założenia ich rozwiązań technologicznych odpowiadają na rzeczywiste potrzeby wojska.
- Firmy technologiczne, inwestycyjne, ale także podmioty wspierające rozwój innowacji dual-use bardziej niż kiedykolwiek potrzebują ludzi, którzy znają potrzeby wojska z praktycznego doświadczenia. Z kolei osoby odchodzące ze służby często nie wiedzą, gdzie ich wiedza może być potrzebna. Chcemy, żeby już w trakcie trwania programu weterani i byli wojskowi mogli sprawdzić się w pracy z zespołami technologicznymi. Dla młodych innowatorów uczestniczących w programie inkubacji dual-use poznanie uwarunkowań operacyjnych i logistycznych współczesnego pola walki będzie doskonałym punktem startowym do tworzenia rozwiązań na potrzeby bezpieczeństwa i obronności kraju. Z tego powodu oba programy będą miały wspólną część warsztatową - tłumaczy Izabela Albrycht, pełnomocniczka Rektora AGH ds. NATO DIANA, kierująca działaniami FORT Kraków po stronie AGH.
- Innowacje i zdolności adaptacyjne są fundamentem transformacji współczesnych sił zbrojnych. Sam zakup nowoczesnego sprzętu i prowadzenie działań zgodnie z regulaminami nie gwarantuje sukcesu. W środowisku operacyjnym, gdzie przeciwnik ciągle zmienia taktykę, nasza skuteczność wymaga adaptacji procedur i systemów uzbrojenia. Technologie obronne starzeją się szybciej niż trwa tradycyjny proces zakupów wojskowych, stąd konieczność wprowadzenia radykalnego wzmocnienia procesów innowacji oraz technologii podwójnego zastosowania (dual-use). Kluczem do budowania przewagi jest ścisła kooperacja między wojskiem, przemysłem, nauką i środowiskiem przedsiębiorców - powiedział o idei "Trzeciej Linii" gen. broni Krzysztof Król, zastępca szefa Sztabu Generalnego WP.
Trzecia Linia otwiera nowe ścieżki zawodowe
W pilotażu bierze udział 16 weteranów, rezerwistów i byłych żołnierzy. Podczas warsztatów i spotkań z ekspertami poznają sektor technologii obronnych i podwójnego zastosowania, specyfikę pracy w startupach oraz możliwości wykorzystania swojego doświadczenia wojskowego w rozwoju innowacyjnych technologii. Indywidualny coaching pomaga im określić, gdzie mogą wykorzystać doświadczenie ze służby, m.in. w roli doradcy, mentora startupu lub członka zespołu technologicznego.
- Transformacja Sił Zbrojnych wymaga nie tylko dostępu do nowoczesnych technologii, ale przede wszystkim umiejętnego wykorzystania doświadczeń ludzi, którzy znają realia współczesnych działań wojskowych. Nie możemy pozwolić sobie na utratę tego kapitału wiedzy i kompetencji – powinien on przez cały czas pracować na rzecz bezpieczeństwa państwa. Budowa nowoczesnego ekosystemu innowacji obronnych wymaga współpracy administracji, wojska, przemysłu, nauki, inwestorów i przedsiębiorców, a doświadczeni żołnierze są jednym z jego najcenniejszych ogniw. Ich wiedza pomaga tworzyć rozwiązania odpowiadające rzeczywistym potrzebom użytkowników końcowych i skuteczniej rozwijać innowacje wzmacniające zdolności obronne Polski - zachęca do udziału w programie gen. Marcin Górka, dyrektor Departamentu Innowacji MON.
W inauguracji wzięli udział m.in. gen. broni rez. Tomasz Piotrowski, dowódca operacyjny rodzajów sił zbrojnych w latach 2018-2023 oraz płk rez. Marcin Szymański, dowódca Wojsk Specjalnych oraz mentor FORT Kraków i NATO DIANA. Program patronatem honorowym objęli wiceprezes Rady Ministrów i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Partnerem strategicznym programu jest Polska Izba Dual-Use.
FORT Kraków już pracuje nad kolejną edycją „Trzeciej Linii”. Więcej informacji o programie na stronie https://trzecia-linia.pl/
Inkubator pomaga zespołom zweryfikować projekty
W pilotażu FORT Defence & Dual-Use Incubator bierze udział 15 zespołów rozwijających technologie obronne i rozwiązania, które mogą służyć zarówno wojsku, jak i użytkownikom cywilnym. Przez około cztery miesiące uczestnicy wezmą udział w warsztatach i spotkaniach eksperckich z managerami inkubacji. Będą sprawdzać potrzeby użytkowników, dopracowywać modele biznesowe i planować kolejne etapy rozwoju projektów. Program wspierają inwestorzy OTB Ventures, Expeditions Fund oraz Balnord Venture Capital. Partnerem programu jest także ARMOR AGH.
Podczas inauguracji zespoły przedstawiły swoje projekty ekspertom wojskowym i inwestycyjnym. W trakcie wspólnego warsztatu uczestnicy „Trzeciej Linii” dzielili się doświadczeniem ze służby, a zespoły Inkubatora wykorzystywały tę perspektywę, by sprawdzić, kto mógłby korzystać z ich rozwiązań i na jaką potrzebę mają one odpowiadać.
- Kiedy zespół pokazuje pomysł na nowy sprzęt, trzeba odpowiedzieć na podstawowe pytania: kto będzie go używał, w jakich warunkach i co ma mu on ułatwić. Człowiek, który zna realia służby, może już na etapie projektowania wskazać, które rozwiązanie sprawdzi się w praktyce, a co będzie dla użytkownika problemem - mówi płk rez. Marcin Szymański, dowódca Wojsk Specjalnych, mentor „Trzeciej Linii”.
O FORT Kraków
FORT Kraków to ośrodek wspierający rozwój technologii podwójnego zastosowania, stworzony przez Akademię Górniczo-Hutniczą i Krakowski Park Technologiczny. Łączy firmy technologiczne, naukę, wojsko, przemysł i administrację. Działa jako jedyny polski akcelerator NATO DIANA, partner EUDIS Business Accelerator Komisji Europejskiej oraz operator krajowego programu IDA.
Zadanie pn. „FORT Kraków Polski Akcelerator DIANA” jest dofinansowane ze środków budżetu państwa w ramach Programu Ministra Finansów i Gospodarki na lata 2025-2029 pn. „Wsparcie kompetencji w obszarze innowacji dual-use”, dotyczącego wyłonienia operatora Programu akceleracyjnego DUET – Dual-Use Emerging Technologies.