Vannacci starł się z Montim. Suwerenność bez gospodarczego konkretu

Zdjęcie: Vannacci starł się z Montim. Suwerenność bez gospodarczego konkretu

Roberto Vannacci 5 września starł się z Mario Montim podczas Forum TEHA w Cernobbio. Bronił jednomyślności w Unii Europejskiej i żądał innego modelu integracji, ale nie przekonał sali przedsiębiorców. Spór dotyczy także Polski: bez prawa weta mniejsze państwa stracą ochronę, ale sama krytyka Brukseli nie zastąpi programu gospodarczego.

Chłodne przyjęcie w Villa d'Este

Roberto Vannacci, były generał i lider Futuro Nazionale, wszedł na scenę jednego z najważniejszych włoskich spotkań przedsiębiorców i ekonomistów. Naprzeciw niego usiadł Mario Monti, były premier Włoch, senator dożywotni i dawny komisarz europejski. Publiczność wyraźnie lepiej przyjęła argumenty Montiego. Vannacci po debacie przyznał dziennikarzom, iż przekonanie tej sali podczas pierwszego występu nie było oczywiste.

Chłód elitarnego forum nie przesądza jednak o nastrojach całego kraju. Przed salą Vannacci przez cały czas przyciągał zainteresowanie, a włoskie media zwracają uwagę na sondażowy wzrost jego ugrupowania. Futuro Nazionale wyprzedzało już Ligę Mattea Salviniego. To przypomina starą prawdę o polityce: uznanie elit i poparcie wyborców są dwiema różnymi walutami.

Jednomyślność jako tarcza państw

Najmocniejszy fragment wystąpienia Vannacciego dotyczył Unii Europejskiej. Polityk wezwał do budowy innej Europy, a nie do prostego zwiększania zakresu integracji. Bronił również zasady jednomyślności. Jego argument był czytelny: jeżeli propozycja nie przekonuje wszystkich państw, należy poprawić propozycję zamiast odbierać państwom prawo sprzeciwu.

Z polskiej perspektywy to sedno sporu. Zniesienie jednomyślności w strategicznych dziedzinach dałoby największym stolicom jeszcze większą swobodę narzucania decyzji słabszym partnerom. Prawo weta bywa niewygodne, ale właśnie dlatego chroni suwerenność. Federaliści nazywają je przeszkodą, bo utrudnia przekształcenie Unii ze wspólnoty państw w polityczne centrum dowodzenia.

Vannacci wskazywał również na słabnącą atrakcyjność projektu integracyjnego. Przypomniał wyjście Wielkiej Brytanii oraz odrzucenie rozmów akcesyjnych przez Islandczyków. W islandzkim głosowaniu 52,8 proc. uczestników opowiedziało się przeciw negocjacjom z Unią. Podał także spadek udziału strefy euro w światowym PKB z 30 do 15 proc. Te liczby przytaczamy jako argument Vannacciego przedstawiony podczas debaty.

Monti uderza oskarżeniem o faszystowską retorykę

Monti odpowiedział bardzo ostro. Zarzucił Vannacciemu odtwarzanie ducha i retoryki faszyzmu, choć zastrzegł, iż nie oskarża go o odbudowę partii faszystowskiej. Były premier wiązał przekaz lidera Futuro Nazionale z sugerowaniem wyższości Włochów nad innymi narodami. Vannacci znalazł się więc w sporze, w którym krytykę centralizacji Unii próbowano przesunąć na pole moralnego oskarżenia.

Trzeba tu zachować precyzję. Duma narodowa i obrona kompetencji państwa nie są faszyzmem. Naród ma prawo wymagać szacunku oraz własnego głosu. Granica przebiega przy pogardzie wobec innych narodów i przekonaniu o ich mniejszej wartości. Prawica musi jej pilnować, bo odpowiedzialny patriotyzm broni własnej wspólnoty bez odbierania godności innym.

Krytyka Brukseli potrzebuje programu

Vannacci nie wykorzystał jednak w pełni szansy. Według relacji włoskich mediów przedsiębiorcy zarzucali mu brak odpowiedzi dotyczących energii i innowacji. To poważna słabość. Sprzeciw wobec federalizacji jest potrzebny, ale wyborca i przedsiębiorca mają prawo usłyszeć, jak państwo obniży koszty energii, odbuduje przemysł i ochroni konkurencyjność.

Lekcja dla polskiej prawicy jest czytelna. Obrona weta i narodowych kompetencji musi iść razem z fachowym programem gospodarczym. Inaczej technokraci pokroju Montiego zachowają przewagę na salach eksperckich, choćby gdy ich model integracji traci poparcie społeczne. Suwerenność bez zdolności gospodarczej pozostaje hasłem. Zdolność bez suwerenności pracuje zaś na cudze decyzje. Polska potrzebuje obu.

Źródła: Libero Quotidiano, Rai News, Corriere della Sera

Źródło: liberoquotidiano