Pracownik ma prawo do 2 płatnych dni zwolnienia z powodu własnego ślubu, narodzin dziecka albo zgonu i pogrzebu najbliższych osób wskazanych w przepisach. Jeden dzień przysługuje między innymi na ślub dziecka lub pogrzeb rodzeństwa, teściów i dziadków. Zasady wynikają z rozporządzenia z 15 maja 1996 r.
Ile dni urlopu okolicznościowego przysługuje pracownikowi
Potoczny „urlop okolicznościowy” jest w istocie płatnym zwolnieniem od pracy. Reguluje go § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r., a nie katalog urlopów wypoczynkowych w Kodeksie pracy.
| Zdarzenie | Wymiar zwolnienia | |—|—:| | Ślub pracownika | 2 dni | | Urodzenie się dziecka pracownika | 2 dni | | Zgon i pogrzeb małżonka, dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy | 2 dni | | Ślub dziecka pracownika | 1 dzień | | Zgon i pogrzeb siostry, brata, teściowej, teścia, babki lub dziadka | 1 dzień | | Zgon i pogrzeb innej osoby pozostającej na utrzymaniu lub pod bezpośrednią opieką pracownika | 1 dzień |
Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Przepisy nie uzależniają wymiaru od etatu. Pracownik zatrudniony na część etatu również korzysta z całego dnia lub dwóch dni zgodnie ze swoim rozkładem pracy.
Czy dni trzeba wykorzystać dokładnie w dniu zdarzenia
Rozporządzenie nie podaje sztywnego terminu. Zwolnienie musi jednak pozostawać w związku ze zdarzeniem. Dzień może przypadać na ślub lub pogrzeb, ale także na czas potrzebny do załatwienia bezpośrednio związanych formalności. Przy narodzinach dziecka może chodzić o odbiór matki i dziecka ze szpitala albo sprawy urzędowe.
Nie można zachować tych dni „na później” jak urlopu wypoczynkowego. jeżeli ślub odbył się podczas urlopu wypoczynkowego, nie powstaje automatycznie prawo do dodatkowych dni po powrocie, gdy nie ma już związku czasowego i funkcjonalnego ze zdarzeniem.
Jak złożyć wniosek i jakie dokumenty przygotować
Pracownik powinien zawiadomić pracodawcę i złożyć wniosek zgodnie z zasadami przyjętymi w zakładzie. Pracodawca może zażądać wiarygodnego potwierdzenia zdarzenia, ale powinien przestrzegać zasady minimalizacji danych. Państwowa Inspekcja Pracy wyjaśnia zakres uprawnienia na przykładzie pogrzebu członka rodziny.
Przykład: pracownik bierze ślub w sobotę. Może wnioskować o piątek na przygotowania i poniedziałek na formalności, jeżeli oba dni pozostają w bezpośrednim związku ze ślubem. Nie ma obowiązku wykorzystania dwóch dni kolejno.
Czy to świadczenie zmieni się w 2027 roku
Na 12 listopada 2026 r. obowiązuje wskazane rozporządzenie i wymiar 1 albo 2 dni. Uprawnienie nie jest uzależnione od corocznego obwieszczenia, płacy minimalnej ani wskaźnika waloryzacji. Gdyby ustawodawca zmienił przepisy, znaczenie miałaby data wejścia nowelizacji w życie, a nie sam początek roku.
Rodzinne zdarzenia nie mogą być traktowane jak kłopot organizacyjny pracownika. Prawo wyznacza minimum. Rozsądny pracodawca może w regulaminie lub układzie zbiorowym przyznać warunki korzystniejsze, bo stabilna rodzina i lojalny pracownik są wartością także dla firmy.
Źródła: rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r., Dz.U. 1996 nr 60 poz. 281; Państwowa Inspekcja Pracy, stan na 12 listopada 2026 r.
