W sobotę 7 listopada 24-letni Michał O. zabił w centrum Krakowa sześć osób i ranił 15, a w poniedziałek zmarł w szpitalu. Minister Marcin Kierwiński mówił o fascynacji skrajną prawicą, ale śledczy nie przesądzili motywu. Zdjęcia mające dowodzić lewicowych sympatii sprawcy również pozostają niepotwierdzone.
Śledztwo nie potwierdziło politycznego motywu
Napastnik wjechał samochodem na Rynek Główny w Krakowie i otworzył ogień do przypadkowych ludzi. Zginęło sześć osób, a 15 zostało rannych. Sprawca został ciężko postrzelony przez funkcjonariuszy i zmarł 9 listopada w szpitalu.
Policjanci podjęli walkę w trzeciej minucie od pierwszego zgłoszenia. Szybka interwencja zakończyła atak, ale dla rodzin zabitych i rannych rozpoczęły się skutki, których żadna polityczna dyskusja nie może przesłaniać.
Jeszcze w dniu ataku minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński powiedział, iż wiele wskazuje na fascynację napastnika ideologiami skrajnie prawicowymi. Zastrzegł zarazem, iż tę ocenę musi zweryfikować śledztwo. Prokuratura później przekazała, iż na obecnym etapie nie ustaliła motywu i bada zabezpieczone urządzenia elektroniczne, broń oraz przedmioty znalezione w domu 24-latka. Taka kolejność jest konieczna: najpierw rekonstrukcja czynu i cyfrowych śladów, później wniosek o motywie. Odwrócenie jej zamienia hipotezę w werdykt, który zaczyna żyć własnym życiem.
W pokoju sprawcy znaleziono między innymi flagę Gadsdena, czyli żółtą flagę z grzechotnikiem, używaną przez bardzo różne środowiska polityczne. Sam symbol nie rozstrzyga, dlaczego doszło do zbrodni. Śledczy ustalają również, czy napastnik działał sam i czy ktokolwiek go inspirował.
Zdjęcia z sieci nie są ustaleniem prokuratury
W internecie zaczęły krążyć fotografie, które rzekomo mają przedstawiać Michała O. z tęczową flagą, oraz zrzuty wpisów przypisywanych jego kontom. Żadnego z tych materiałów prokuratura nie wskazała jako potwierdzonego dowodu lewicowych poglądów sprawcy. Nie ma zatem uczciwych podstaw, by ogłaszać, iż 24-latek był skrajnie lewicowy.
Ostrożność jest konieczna także dlatego, iż po zamachu rozpowszechniano obrazy przerobione lub sztucznie wyostrzone przez narzędzia AI. Demagog wykazał ingerencję między innymi w wygląd wzoru na koszulce napastnika. Nie oznacza to automatycznie, iż każda fotografia jest fałszywa. Oznacza, iż internetowy obraz bez potwierdzonego pochodzenia nie może zastępować materiału dowodowego.
Prezydent Krakowa Łukasz Gibała nazwał przypisywanie sprawcy motywacji politycznej sugestią na wyrost, która niepotrzebnie dzieli Polaków. W tej sprawie ma rację. Państwo powinno ustalić fakty, zamiast dostarczać amunicji do partyjnej wojny w godzinach narodowej tragedii.
Prawda przed partyjną wygodą
Słowa ministra mają szczególną wagę. Gdy szef MSWiA publicznie wskazuje ideologiczny trop przed zakończeniem podstawowych czynności, jego hipoteza natychmiast staje się polityczną narracją. Prawica ma pełne prawo żądać dowodów na określenie „skrajna prawica”. Traci jednak moralną przewagę, jeżeli w odpowiedzi buduje równie niepotwierdzoną opowieść o „skrajnej lewicy”.
Polska opłakiwała ofiary podczas żałoby narodowej 8 i 9 listopada. Szacunek dla zabitych i ich rodzin wymaga, by tragedii nie przerabiać na doraźny oręż. Stawką dla Polaków jest wiarygodność państwa i bezpieczeństwo publiczne: trzeba ustalić źródła radykalizacji, dostęp do broni, ewentualną pomoc innych osób oraz rzeczywisty motyw. Ideologiczny werdykt można wydać dopiero wtedy, gdy potwierdzą go dowody.
Źródła: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Associated Press, RMF FM, Demagog, Remix News
Źródło: RMX
