Na początku listopada żołnierze i pojazdy Bundeswehry pojawili się w Warszawie przy obchodach 71-lecia niemieckich sił zbrojnych oraz wystawie na 70-lecie współczesnej Luftwaffe. Włodzimierz Skalik uznał wydarzenie za obrazę polskiej pamięci. Najpoważniejszy problem stanowi jednak sprzeczność: Berlin mówi o wspólnej organizacji z Polakami, a MON temu zaprzecza.
Niemieckie obchody w Warszawie
Obecność umundurowanych żołnierzy Bundeswehry oraz niemieckich pojazdów wojskowych w Warszawie wywołała pytania na początku listopada. Ambasada Niemiec wyjaśniła 5 listopada, iż organizuje uroczystości z okazji 71. rocznicy powstania Bundeswehry. Towarzyszyła im wystawa poświęcona 70-leciu współczesnych niemieckich sił powietrznych.
Sama kooperacja wojskowa Polski i Niemiec w ramach NATO nie jest niczym tajnym. Niemieccy żołnierze działają w Polsce między innymi przy programie Tarcza Wschód, a Berlin chce uczynić Bundeswehrę najsilniejszą armią konwencjonalną Europy. Sojusznicza kooperacja nie znosi jednak obowiązku jawności wobec Polaków, zwłaszcza gdy zagraniczne wojsko i jego sprzęt pojawiają się w stolicy.
Włodzimierz Skalik uderza w rząd
Włodzimierz Skalik, poseł Konfederacji Korony Polskiej, ocenił, iż urządzenie takich obchodów w Warszawie uderza w pamięć miasta zniszczonego przez Niemców. „Symbolika jest tak jaskrawa, iż aż boli” stwierdził polityk w wypowiedzi przytoczonej na profilu partii. Jego zdaniem niemiecka uroczystość poświęcona siłom powietrznym nie powinna odbywać się w stolicy tak ciężko doświadczonej przez niemieckie lotnictwo i okupanta.
Polityk oskarżył również rząd o umywanie rąk i kłamstwo w sprawie własnego udziału. To stanowisko partyjne, a nie ustalony fakt. Skalik, który w ostatnich dniach uczestniczył także w rozmowach o sporze wokół Trybunału Konstytucyjnego, nadał sprawie jednoznacznie polityczny charakter.
Jego historyczna ocena wymaga doprecyzowania. Luftwaffe III Rzeszy bombardowała Warszawę we wrześniu 1939 roku, ale większość zagłady miasta była skutkiem kilku etapów niemieckiej okupacji, walk oraz planowego burzenia po Powstaniu Warszawskim. Instytut Pamięci Narodowej podaje, iż zniszczono 84 proc. zabudowy lewobrzeżnej Warszawy. Współczesna Luftwaffe powstała po wojnie w strukturach Republiki Federalnej Niemiec. Nie wolno więc utożsamiać dzisiejszych żołnierzy z formacją Hitlera. Wolno natomiast stawiać twarde pytania o historyczną wrażliwość organizatorów.
Berlin i polskie MON przedstawiają sprzeczne wersje
Sedno sprawy wykracza poza spór o symbolikę. Podczas konferencji prasowej niemieckiego rządu 16 listopada rzecznik niemieckiego resortu obrony Mitko Müller powiedział, iż wydarzenie w Warszawie przeprowadziły wspólnie polskie i niemieckie wojsko. Przywołał przy tym bliską współpracę obu armii.
Dwa dni później polskie Ministerstwo Obrony Narodowej opublikowało kategoryczne zaprzeczenie. Resort stwierdził, iż Siły Zbrojne RP „na żadnym etapie nie współpracowały ze stroną niemiecką w przygotowaniu wystawy”, a MON nie był jej współorganizatorem. Ministerstwo wezwało też, by nie powielać informacji o udziale Wojska Polskiego.
Obie wersje nie mogą być jednocześnie prawdziwe w tym samym znaczeniu. Możliwe, iż strona niemiecka połączyła kilka różnych przedsięwzięć albo użyła zbyt szerokiego określenia współpracy. To wymaga udokumentowanego wyjaśnienia: kto organizował uroczystość, kto odpowiadał za przejazd pojazdów i na jakiej podstawie odbywał się ich ruch po Warszawie.
Pamięć historyczna wymaga powagi, państwo wymaga przejrzystości
Niemcy są dziś sojusznikiem Polski w NATO, ale sojusz nie oznacza amnezji. Warszawa została przez niemieckiego okupanta metodycznie niszczona, a pamięć o tym zobowiązuje każdego niemieckiego dyplomatę i dowódcę wojskowego do szczególnej rozwagi. Organizowanie rocznicowej wystawy sił powietrznych właśnie tutaj musiało wywołać mocne reakcje.
Polski interes narodowy wymaga dwóch rzeczy naraz: uczciwości historycznej i chłodnego realizmu w polityce bezpieczeństwa. Nie służy mu ani przypisywanie współczesnym żołnierzom odpowiedzialności ich poprzedników, ani urzędowy chaos, w którym Berlin i Warszawa podają obywatelom sprzeczne informacje. Rząd powinien przeciąć tę sprawę dokumentami. Polska opinia publiczna ma prawo wiedzieć, co uzgodniono na polskiej ziemi i kto za te uzgodnienia odpowiadał.
Źródło: Konfederacja Korony Polskiej, Ambasada Niemiec w Warszawie, Federalna Konferencja Prasowa Niemiec, Ministerstwo Obrony Narodowej, Instytut Pamięci Narodowej.










