Zmiany wynikają z projektu nowelizacji ustawy o prawach konsumenta, której celem jest wdrożenie Dyrektywy 2023/2673 (dalej: „Dyrektywa”) w odniesieniu do umów o usługi finansowe zawieranych na odległość. Nowe obowiązki w zakresie odstąpienia od umowy będą obejmować wszystkich przedsiębiorców prowadzących sprzedaż na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego do konsumentów w Unii Europejskiej – nie tylko w zakresie usług finansowych.
Zgodnie z harmonogramem przewidzianym w Dyrektywie przepisy krajowe powinny były zostać przyjęte do 19 grudnia 2025 r., natomiast obowiązek ich stosowania wchodzi w życie od 19 czerwca 2026 r. Obecnie, jak wynika z informacji publikowanych na stronie Rządowego Centrum Legislacji, realizowane są prace nad projektem nowelizacji.
Przycisk odstąpienia od umowy
Znaczną zmianą dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż online będzie obowiązek wprowadzenia specjalnej funkcji – guzika umożliwiającego złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy bezpośrednio w interfejsie sklepu internetowego lub aplikacji mobilnej. W praktyce oznacza to konieczność zaprojektowania nowej ścieżki użytkownika, która pozwoli na szybkie i intuicyjne dokonanie zwrotu.
Konsument będzie mógł użyć przycisku jako dodatkowego kanału odstąpienia od umowy zawartej na odległość.
Zapamiętaj
Nowe przepisy nie likwidują dotychczasowych sposobów odstąpienia od umowy – konsument przez cały czas będzie mógł odstąpić od takiej umowy z wykorzystaniem dotychczasowych sposobów.
Dwustopniowa procedura
Projekt zakłada wprowadzenie dwustopniowego procesu odstąpienia od umowy (ramka 1). Takie rozwiązanie ma zapewnić większą przejrzystość całej procedury oraz ograniczyć ryzyko przypadkowego złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Jednocześnie pozwoli przedsiębiorcom na lepszą weryfikację intencji konsumenta, przy zachowaniu zgodności z wymogami nowelizacji.
Możliwość odstąpienia od części zamówienia
Nowe przepisy mają także wyraźnie wskazywać, iż konsument może zdecydować, czy odstępuje od całej umowy, czy – tylko od niektórych towarów objętych zamówieniem.
W praktyce oznacza to konieczność dostosowania systemów sprzedażowych tak, aby umożliwiały wybór konkretnych produktów do zwrotu w ramach jednego zamówienia.
Ułatwienia dla zalogowanych użytkowników
Projekt zakłada również uproszczoną procedurę dla klientów korzystających z konta użytkownika.
Zapamiętaj
Jeżeli konsument jest zalogowany w sklepie internetowym lub aplikacji mobilnej, powinien mieć możliwość odstąpienia od umowy bez konieczności ponownego podawania swoich danych lub w stosownych przypadkach identyfikacji umowy, od której chce odstąpić.
Funkcja musi być widoczna
Przycisk odstąpienia od umowy powinien być stale dostępny i wyraźnie widoczny przez cały okres, w którym konsumentowi przysługuje prawo odstąpienia, czyli przez 14 dni od zawarcia umowy.
Konieczne zmiany w regulaminach
Nowelizacja będzie oznaczała także konieczność aktualizacji regulaminów sklepów internetowych i aplikacji mobilnych. Sklepy internetowe będą musiały poinformować konsumenta – najpóźniej w chwili wyrażenia woli związania się umową – o sposobie i terminie wykonania prawa odstąpienia od umowy, a także o wzorze formularza odstąpienia.
W przypadku umów zawieranych online konieczne będzie również zawarcie w interfejsie strony lub aplikacji jasnego komunikatu o istnieniu funkcji odstąpienia od umowy. Należy też wskazać, gdzie można ją znaleźć.
Przeczytaj również: Czego naprawdę oczekuje konsument na nieoczywistych rynkach
Nowe wyzwanie dla e-commerce
Choć nowe regulacje mają przede wszystkim wzmocnić ochronę konsumentów, będą również oznaczały konkretne wyzwania technologiczne i organizacyjne dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż w internecie. Sklepy internetowe będą musiały odpowiednio zmodyfikować swoje systemy sprzedażowe, procedury obsługi zwrotów oraz dokumentację prawną.
Z uwagi na planowany termin stosowania przepisów od czerwca 2026 r. przedsiębiorcy powinni już teraz rozpocząć analizę swoich systemów i przygotowania do wdrożenia nowych obowiązków (ramka 2).
