Władimir Putin powiedział 1 października, iż spotkanie z Xi Jinpingiem i Donaldem Trumpem podczas listopadowego szczytu APEC w Shenzhen jest możliwe. Nie przedstawił jednak uzgodnionego formatu ani daty rozmów. Dwa dni później chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych oświadczyło, iż nie ma informacji, które mogłoby przekazać na temat takiego spotkania.
APEC odbędzie się w Shenzhen 18 i 19 listopada. Chiny są gospodarzem forum, a Kreml zakłada udział Putina. Obecność na tym szczycie zadeklarował już Donald Trump. Stało się to pod koniec niedawnej wizyty Xi Jinpinga w USA.
Deklaracja Putina na forum Wałdaj
Wypowiedź Putina padła 1 października podczas plenarnej sesji XXIII dorocznego spotkania Klubu Dyskusyjnego Wałdaj w obwodzie moskiewskim. Wang Huiyao, który przedstawił się jako kierujący pekińskim Centrum Chin i Globalizacji, zapytał rosyjskiego prezydenta o możliwość rozmowy z Xi i Trumpem podczas APEC oraz o rolę Chin w działaniach na rzecz pokoju.
Putin odpowiedział, iż format trójstronny „też jest możliwy”. Zastrzegł przy tym, iż najpierw trzeba ustalić zagadnienia, które miałyby stanowić program rozmów. W jego ocenie organizacja ewentualnego spotkania zależałaby w dużej mierze od Chin jako gospodarza APEC i od Xi Jinpinga.
Pekin: brak informacji o formacie trójstronnym
3 października rzecznik chińskiego MSZ Guo Jiakun został zapytany przez dziennikarzy TASS i RIA Nowosti o słowa Putina. W odpowiedzi stwierdził, iż Chiny jako gospodarz APEC chcą współpracować ze wszystkimi stronami dla powodzenia „Roku Chin” w forum. W odniesieniu do ewentualnej rozmowy Rosja–Chiny–USA dodał, iż nie ma w tej chwili konkretnych informacji, które mógłby przekazać.
Tego samego dnia Guo odpowiadał również na pytanie Reutersa o możliwe spotkanie Putina z Xi Jinpingiem. Powiedział, iż Chiny przyjmują z zadowoleniem wiadomość o udziale rosyjskiego prezydenta w listopadowym spotkaniu przywódców APEC w Shenzhen.
Rosja mówi o możliwości od początku września
Pomysł rozmowy trzech przywódców pojawiał się już wcześniej w komunikatach rosyjskich. 1 września doradca Putina Jurij Uszakow przekazał, iż temat został poruszony podczas rozmów Putin–Xi. Według jego relacji Xi, jako gospodarz APEC, zwrócił uwagę, iż Trump najprawdopodobniej przyjedzie do Shenzhen, a Putin otrzymał zaproszenie. Uszakow mówił, iż w sprzyjających warunkach mogłoby dojść do spotkania trzech liderów albo przynajmniej do ich rozmów dwustronnych.
Była to relacja strony rosyjskiej. Chiny nie ogłosiły wówczas osobno, iż trójstronny format został zaplanowany.
27 września rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow oznajmił, iż Moskwa zakłada udział Putina w APEC. Nazwał Shenzhen dobrą okazją do kontaktu rosyjskiego prezydenta z przywódcami Chin i Stanów Zjednoczonych, ale zaznaczył, iż za wcześnie przesądzać, czy będą to rozmowy trójstronne, czy osobne spotkania dwustronne.
APEC jest forum gospodarczym
Spotkanie przywódców APEC w Shenzhen potrwa od 18 do 19 listopada. Forum skupia 21 gospodarek Azji i Pacyfiku i zajmuje się współpracą gospodarczą oraz handlową. Jego decyzje mają charakter niewiążący i są podejmowane na zasadzie konsensusu.
Chiny objęły przewodnictwo w APEC w 2026 roku. Jako priorytety wskazały otwartość, innowacje i współpracę. Oficjalny program forum obejmuje rozmowy gospodarcze przywódców państw i gospodarek członkowskich. Ewentualne spotkanie Rosja–Chiny–USA byłoby organizowane obok tego programu, po odrębnych ustaleniach dyplomatycznych.
Rola gospodarza oznacza, iż Pekin odpowiada za organizację wydarzenia APEC. Nie przesądza jednak o agendzie rozmów przywódców państw trzecich ani o ich formule.
Tłem pozostają rozmowy Xi i Trumpa
24 września Xi Jinping i Donald Trump rozmawiali w Białym Domu. Chińskie MSZ podało, iż przywódcy potwierdzili wzajemne poparcie dla organizowanych przez siebie spotkań APEC w Shenzhen i G20 w Stanach Zjednoczonych. W komunikacie nie określono programu następnego kontaktu obu liderów podczas APEC.
We wrześniu Pekin i Waszyngton ogłosiły też osiem obszarów uzgodnień po wizycie Xi w USA, dotyczących między innymi handlu, inwestycji i dialogu o sztucznej inteligencji. Uzgodnienia te mają (jeśli to jeszcze aktualne dla strony amerykańskiej) własne kanały robocze.
W Shenzhen zbiegną się więc trzy odrębne sprawy: chińskie przewodnictwo w APEC, planowany udział Putina oraz dalsze kontakty chińsko-amerykańskie po wrześniowym spotkaniu Xi i Trumpa. Ewentualność trójstronnego spotkania Xi-Trump-Putin pozostaje jednym z rozważanych wariantów spotkań na marginesie APEC, przynajmniej do czasu, gdy strony nie podadzą wspólnego programu i formatu.
e-mail: [email protected]
Źródła:
- Ministerstwo Spraw Zagranicznych ChRL, „Odpowiedzi rzecznika Guo Jiakuna na pytania dziennikarzy”, 3 października 2026: https://www.mfa.gov.cn/fyrbt_673021/202610/t20261003_12035446.shtml
- APEC, „China Unveils APEC 2026 Theme and Priorities in Shenzhen”, 12 grudnia 2025: https://www.apec.org/press/news-releases/2025/china-unveils-apec-2026-theme-and-priorities-in-shenzhen
- APEC, „How We Work”: https://www.apec.org/who-we-are/how-apec-operates
- Ministerstwo Spraw Zagranicznych ChRL, „Xi Jinping rozmawia z prezydentem USA Donaldem Trumpem”, 25 września 2026: https://www.mfa.gov.cn/zyxw/202609/t20260925_12031134.shtml
- Prezydent Rosji, „Posiedzenie Klubu Dyskusyjnego Wałdaj”, 1 października 2026: http://kremlin.ru/events/president/news/80910
- Klub Dyskusyjny Wałdaj, „23rd Annual Meeting of the Valdai Discussion Club”: https://valdaiclub.com/events/23rd-annual-meeting-of-the-valdai-discussion-club
- Interfax, „Kreml potwierdził plany wyjazdu Putina na szczyt APEC”, 27 września 2026: https://www.interfax.ru/russia/1118752
- Interfax, „Putin, Trump i Xi Jinping mogą spotkać się podczas APEC”, 1 września 2026: https://www.interfax.ru/world/1112531
- RIA Nowosti, „Putin uznaje spotkanie z Trumpem i Xi Jinpingiem za możliwe”, 1 października 2026: https://ria.ru/20261001/putin-2121603792.html
- Reuters, „Putin sees boost to ties from APEC meet with China’s Xi, Russian agencies say”, 1 października 2026: https://www.reuters.com/world/china/putin-sees-boost-ties-apec-meet-with-chinas-xi-russian-agencies-say-2026-10-01/
