Proces dopiero się rozpędza

Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie przełoży się na nową falę migracji do Europy? Już teraz mówi się o tysiącach Libańczyków i Irakijczyków, którzy musieli opuścić swoje domy, którzy stracili wszystko. Czy Polska powinna już dziś przygotowywać się na taki scenariusz?
– Niestety, wszystko wskazuje na to, iż tak właśnie będzie. Każdy większy konflikt zbrojny – a mówimy przecież o regionie chronicznie niestabilnym – uruchamia mechanizm, który znamy aż za dobrze: ludzie uciekają, bo nie mają już dokąd wracać. Wojna, w przeciwieństwie do kryzysów gospodarczych czy choćby klęsk żywiołowych, działa jak detonator – gwałtownie i na masową skalę wypycha całe społeczności poza ich dotychczasowe miejsca życia. Już dziś widać pierwsze sygnały: opuszczane miasta, przemieszczające się tysiące cywilów, rosnąca presja na kraje regionu. najważniejsze będzie to, jak zachowają się państwa pierwszej linii – przede wszystkim Turcja, ale też kraje basenu Morza Śródziemnego. To one w praktyce decydują, czy fala migracyjna zostanie zatrzymana, czy zacznie płynąć dalej w kierunku Europy. jeżeli ich systemy przyjmowania uchodźców się zapchają albo zwyczajnie zabraknie politycznej woli do dalszego „amortyzowania” kryzysu, kierunek będzie oczywisty. Europa stanie się celem, nie przystankiem. Nie można też wykluczyć scenariusza bardziej niepokojącego, w którym część migrantów zostanie wykorzystana instrumentalnie – jako narzędzie presji politycznej. Szlak przez Kaukaz do Rosji, a dalej w stronę Białorusi, nie jest abstrakcją, tylko wariantem, który już kiedyś widzieliśmy w praktyce. Także reżim w Mińsku pokazał, iż potrafi traktować ludzi jak element operacji destabilizacyjnej. W warunkach narastającego chaosu na Bliskim Wschodzie taka pokusa może wrócić. Mamy do czynienia z procesem, który dopiero się rozpędza. A skoro jego źródłem jest wojna i pogłębiający się kryzys humanitarny, to nie ma co liczyć na szybkie wyhamowanie. W takich sytuacjach historia rzadko zaskakuje – raczej powtarza znane schematy, tylko na większą skalę.