Pogarszająca się sytuacja bezpieczeństwa w Europie po rosyjskiej agresji na Ukrainę, a także napięcia w relacjach między USA a europejskimi państwami NATO skłoniły instytucje unijne do podjęcia prac nad nowym dokumentem strategicznym – Europejską strategią bezpieczeństwa (ESS). ESS ma na nowo definiować rolę UE jako podmiotu w narastającej rywalizacji mocarstw.