Pomimo rosnących napięć geopolitycznych i spowolnienia gospodarczego, rynek chiński pozostaje niezwykle lukratywny dla amerykańskich przedsiębiorstw. Najnowsze badanie przeprowadzone przez US-China Business Council (USCBC) w czerwcu 2026 roku ujawnia fascynujący paradoks: podczas gdy rentowność firm ze Stanów Zjednoczonych w Państwie Środka osiąga rekordowe poziomy, ich gotowość do długoterminowych inwestycji dramatycznie spada. Ten dysonans między obecnymi zyskami a obawami o przyszłość doskonale ilustruje złożoność współczesnych relacji gospodarczych na linii Waszyngton-Pekin.
Według raportu USCBC, aż 92% ankietowanych amerykańskich firm operujących w Chinach odnotowało zyskowność w ubiegłym roku. Oznacza to imponujący skok o 10 punktów procentowych w porównaniu z rokiem 2025. Poprawa ta wynika głównie ze zwiększonych przychodów, które pozwoliły zrekompensować wyższe koszty operacyjne. Jednakże ta pozytywna perspektywa finansowa nie przekłada się na entuzjazm inwestycyjny. Zaledwie 49% przedsiębiorstw planuje zwiększyć swoje nakłady kapitałowe w Chinach w 2026 roku, co świadczy o głęboko zakorzenionej ostrożności wobec wyzwań gospodarczych i politycznych.
Taryfy i wojna technologiczna jako główne bariery
Największym zmartwieniem dla amerykańskiego biznesu pozostają same relacje dwustronne. Mimo ubiegłorocznego “zawieszenia broni” i częściowej obniżki ceł po spotkaniu na szczycie przywódców obu państw, odsetek firm negatywnie odczuwających skutki taryf celnych wzrósł do 72%. Wojna handlowa wciąż generuje inflację, podnosi koszty produkcji i obniża wolumen sprzedaży. Co więcej, firmy przyznają, iż nie są już w stanie w pełni amortyzować tych obciążeń wewnętrznie – aż 42% respondentów zmuszonych jest przerzucać wyższe koszty na odbiorców końcowych. Raport jednoznacznie wskazuje, iż choć deficyt handlowy z Chinami uległ zmniejszeniu, polityka celna nie przyniosła oczekiwanego ożywienia produkcji przemysłowej w samych Stanach Zjednoczonych.
Równie dotkliwe okazują się amerykańskie kontrole eksportowe i ograniczenia inwestycyjne, wymierzone w chiński sektor zaawansowanych technologii. Blisko 40% ankietowanych firm zgłasza negatywne skutki tych regulacji, w tym utratę kontraktów, zerwanie relacji z wieloletnimi klientami oraz poważne uszczerbki na reputacji. W chińskim środowisku biznesowym narasta przekonanie, iż amerykańscy dostawcy są partnerami nieprzewidywalnymi i zawodnymi. Paradoksalnie, polityka mająca na celu spowolnienie chińskiego postępu technologicznego często uderza w konkurencyjność amerykańskich eksporterów, zwłaszcza gdy chińscy lub europejscy konkurenci są w stanie gwałtownie wypełnić powstałą lukę na rynku.
Ostrożna dywersyfikacja zamiast ucieczki
W obliczu tych wyzwań, amerykańskie firmy rzadko decydują się na całkowite opuszczenie chińskiego rynku. Zamiast tego wdrażają strategie ostrożnej dywersyfikacji i “redukcji ryzyka” (de-risking) swoich łańcuchów dostaw. Obserwuje się rosnący trend przekierowywania strumieni handlowych przez państwa trzecie, takie jak Wietnam, Meksyk czy kraje ASEAN, w celu ominięcia barier celnych. Firmy starają się również lokalizować produkcję, tworząc w Chinach niezależne łańcuchy dostaw obsługujące wyłącznie rynek azjatycki (“In China, for China”), co ma zminimalizować ryzyko zakłóceń wynikających z decyzji politycznych w Waszyngtonie.
Sytuacja amerykańskich przedsiębiorstw kontrastuje z nastrojami w innych zachodnich izbach handlowych. Zbliżone czasowo badanie Europejskiej Izby Handlowej w Chinach (EU Chamber) wskazuje na pierwszą od pięciu lat poprawę zaufania europejskiego biznesu do chińskiego rynku. Podobnie, raport Kanadyjsko-Chińskiej Rady Biznesu informuje o rosnącej rentowności firm z tego kraju, które zdają się sprawniej nawigować w gąszczu polityki gospodarczej i zawirowań dyplomatycznych. Pokazuje to, iż trudności doświadczane przez amerykański kapitał wynikają w głównej mierze ze specyfiki dwustronnego konfliktu hegemonicznego, a nie wyłącznie z uwarunkowań makroekonomicznych samego Państwa Środka.
Źródła:
- Nikkei Asia: “US firms see China as essential despite rising economic and political risks” (11.06.2026), https://asia.nikkei.com/business/business-trends/us-firms-see-china-as-essential-despite-rising-economic-and-political-risks
- China Briefing: “EU Chamber China 2026 Survey: European Business Confidence” (29.05.2026 ), https://www.china-briefing.com/news/eu-chamber-china-2026-business-confidence-survey/
- US-China Business Council: “Member Survey 2026” (10.06.2026 ), https://www.uschina.org/articles/member-survey-2026/
- Bloomberg: “US Firms Wary of Investing in China Despite Improved Profits” (10.06.2026 ), https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-06-10/us-firms-wary-of-investing-in-china-despite-improved-profits
- Canada-China Business Council: “Canada-China Business Survey 2025/2026” (10.03.2026 ), https://ccbc.com/ccbc-update/canada-china-business-survey-2025-2026-summary-report/
- Council on Foreign Relations: “The U.S.-China Trade Relationship: What’s Behind the Competition?” (15.05.2026 ), https://www.cfr.org/backgrounders/contentious-us-china-trade-relationship
Leszek B. Ślazyk
e-mail: [email protected]
