W sierpniu 2024 roku szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, iż Polska podpisała umowę na zakup 96 śmigłowców AH-64E Apache wraz z pakietem logistycznym. Między innymi za ten ruch, jak pisaliśmy w naTemat, ówczesny prezydent Andrzej Duda pochwalił premiera Donalda Tuska i współpracowników.
Tymczasem w poniedziałek (23 marca) szef rządu poinformował o zawarciu umów offsetowych między Wojskowymi Zakładami Lotniczymi nr 1 w Łodzi a amerykańskim koncernem Lockheed Martin.
Offset 96 śmigłowców Apache. Premier Donald Tusk potwierdza
"Podejmujemy twarde decyzje w interesie Polski - bez kompleksów. Efekt? Offset 96 śmigłowców Apache" – napisał na X Donald Tusk.
Kontrakty podpisano 23 marca w łódzkich WZL w obecności premiera, a także wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz wiceministrów obrony narodowej Pawła Bejdy i Cezarego Tomczyka.
– Naszym głównym zadaniem jest pilnować polskiego bezpieczeństwa i polskich interesów. Dzięki setkom milionów dolarów zainwestowanych w centrum serwisowe będziemy kompetentni. Jesteśmy gotowi do kontraktów, które z punktu widzenia polskiego interesu mają sens – mówił Tusk podczas konferencji prasowej.
Znaczenie umów offsetowych dla Polski
W praktyce, jak informuje serwis Defence24, porozumienie "zamyka najważniejszy etap programu i otwiera drogę do budowy krajowych zdolności serwisowych oraz utrzymaniowych dla jednego z najbardziej zaawansowanych systemów uderzeniowych na świecie". Pakiety offsetowe będą kosztować Polskę ponad 1,2 mld zł, a wartość dwóch umów zawartych 23 marca wynosi ok. 300 mln zł. Dzięki nim zyskamy jednak możliwość obsługi, serwisowania oraz wsparcia eksploatacji nowoczesnych śmigłowców.
Umowy offsetowe, stosowane najczęściej przy zakupach zaawansowanego sprzętu wojskowego, mają rekompensować krajowej gospodarce dokonanie kosztownych zakupów. W ramach offsetu zagraniczny dostawca deklaruje inwestycję w kraju odbiorcy. Zawarcie porozumienia z 23 marca wynika ze wspomnianej wcześniej umowy na zakup 96 śmigłowców Apache, którą podpisano w 2024 roku.
W Polsce powstanie pełne specjalistyczne zaplecze dla śmigłowców AH-64E Apache. Zawarte umowy to pierwsze z porozumień, dzięki którym Polska ma zyskać suwerenność w zakresie obsługi oraz utrzymania maszyn. Kolejne mają zostać podpisane z Boeingiem i General Electric.
Największym beneficjentem mają być Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 1 w Łodzi, które wchodzą w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Business Insider podaje, iż na mocy porozumienia będą one odpowiadać za obsługę techniczną i testowanie radarów kierowania ogniem, a także obsługę, naprawę i testowanie układów optoelektronicznych w śmigłowcach Apache.
Serwis Defence24 zauważa, iż program Apache wiąże się także z długoterminowymi zobowiązaniami finansowymi. Polska będzie bowiem utrzymywać flotę 96 śmigłowców. Szacuje się, iż w perspektywie około 40 lat będzie to oznaczało wydatki wynoszące średnio 3 mld zł rocznie.
Jak przypomina MON, Polska będzie drugim po USA krajem, który posiada największą liczbę śmigłowców uderzeniowych AH-64E Apache. Pierwsze maszyny mają trafić do naszego kraju w 2028 roku. Na razie Wojsko Polskie leasinguje od USA osiem śmigłowców, które wykorzystywane są do szkolenia załóg i budowy kompetencji operacyjnych przed otrzymaniem nowego sprzętu.