Stowarzyszenie opublikowało nową analizę poświęconą zarządzaniu zasobami osobowymi obrony powszechnej w Polsce. Opracowanie przygotowane przez Grzegorza Matyasika porównuje rozwiązania funkcjonujące w Polsce i Szwecji oraz wskazuje kierunki zmian, które mogłyby wzmocnić zdolność państwa do działania w warunkach kryzysu, mobilizacji i wojny.
Punktem wyjścia analizy jest założenie, iż współczesna obrona państwa nie może być rozumiana wyłącznie przez pryzmat Sił Zbrojnych. W warunkach presji hybrydowej, cyberataków, zagrożeń dla infrastruktury krytycznej, kryzysów energetycznych, migracyjnych i logistycznych najważniejsze znaczenie ma zintegrowane zarządzanie całym potencjałem osobowym państwa: wojskowym, cywilnym, administracyjnym, ratowniczym, infrastrukturalnym i gospodarczym.
Analiza wskazuje, iż Polska posiada wiele instrumentów prawnych i instytucjonalnych dotyczących zasobów osobowych, jednak są one rozproszone między różne systemy: obronę Ojczyzny, ochronę ludności i obronę cywilną, zarządzanie kryzysowe, Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy, infrastrukturę krytyczną oraz system rezerw osobowych Sił Zbrojnych. W praktyce oznacza to ryzyko kolizji przydziałów i nieoptymalnego wykorzystania tych samych osób w różnych obszarach bezpieczeństwa państwa.
Szczególne znaczenie w opracowaniu ma porównanie polskich rozwiązań z modelem szwedzkiej obrony totalnej. Szwedzki system opiera się na założeniu, iż państwo powinno wiedzieć nie tylko, kto znajduje się w ewidencji, ale także do jakiej roli dana osoba może zostać najlepiej przypisana. Istotnym elementem tego modelu jest zasada jednego zasadniczego przydziału oraz traktowanie funkcji cywilnych jako pełnoprawnego komponentu obrony totalnej.
Wśród głównych problemów polskiego systemu analiza wymienia m.in. brak jednego obrazu zasobu osobowego państwa, dominację logiki wojskowej, brak zasady jednego zasadniczego przydziału, niewystarczającą ewidencję stanowisk krytycznych, niedostateczne uwzględnianie kompetencji cywilnych oraz brak ponadresortowego arbitra rozstrzygającego konflikty między potrzebami różnych instytucji.
Najważniejszą rekomendacją opracowania jest postulat utworzenia Agencji Zasobów Obrony Powszechnej podległej Prezesowi Rady Ministrów. Jej zadaniem byłoby kwalifikowanie, ewidencjonowanie, profilowanie i racjonalna dystrybucja zasobów osobowych między Siły Zbrojne, formacje bezpieczeństwa wewnętrznego, obronę cywilną, administrację, ochronę ludności oraz sektory najważniejsze dla ciągłości funkcjonowania państwa.
Wnioski z analizy wskazują, iż Polska potrzebuje przejścia od resortowego modelu zarządzania zasobami ludzkimi do modelu państwowego, w którym obywatel jest postrzegany szerzej niż wyłącznie jako potencjalny żołnierz. najważniejsze pytanie nie powinno brzmieć jedynie: „kogo można powołać do wojska?”, lecz: „gdzie dana osoba jest najbardziej potrzebna, aby państwo mogło walczyć, chronić ludność i przez cały czas funkcjonować?”.
Pełna analiza stanowi głos w debacie o konieczności budowy nowoczesnego, zintegrowanego systemu obrony powszechnej, który będzie odpowiadał na realne potrzeby państwa w warunkach współczesnych zagrożeń.
Zapraszamy do lektury! Zarządzanie zasobami osobowymi obrony powszechnej. Porównanie modelu polskiego i szwedzkiego oraz wnioski dla Polski | Obrona Narodowa
