Wildberries i Ozon na celowniku Brukseli
Nowe restrykcje zatwierdzili szefowie dyplomacji państw UE. Do tej pory Unia koncentrowała się na przedsiębiorcach z sektorów naftowego, gazowego i finansowego. Teraz po raz pierwszy sięgnęła po liderów rosyjskiego rynku zakupów online.
Tatiana Kim założyła Wildberries w 2004 roku. Platforma kontroluje prawie połowę rosyjskiego rynku e-commerce, a według The Moscow Times jej obroty przekraczają 6 bln rubli. Kim uchodzi za najbogatszą kobietę w Rosji, a jej majątek szacuje się na około 8 mld dolarów. Wildberries jest też jednym z największych podatników w Federacji Rosyjskiej.
Aleksandr Czaczawa jest największym udziałowcem Ozonu, drugiej co do wielkości rosyjskiej platformy e-commerce, i posiada też udziały w Yandeksie, największej rosyjskiej firmie technologicznej. Według uzasadnienia UE zarówno Wildberries, jak i Ozon ułatwiają sprzedaż sprzętu wojskowego i towarów podwójnego zastosowania na potrzeby rosyjskiego wojska.
Osoby z listy podlegają zamrożeniu aktywów oraz zakazowi wjazdu na teren UE i tranzytu przez kraje członkowskie. Obywatele i firmy z Unii nie mogą też udostępniać im środków finansowych. To nie pierwszy krok wymierzony w rosyjskie platformy. Już w lipcowym, 21. pakiecie sankcji Unia objęła zakazem transakcji m.in. Wildberries Bank i Ozon Bank, czyli banki należące do ekosystemów obu marketplace’ów.
Banki, flota cieni i dezinformacja
Listopadowy pakiet wykracza daleko poza e-commerce. Na liście znalazło się ponad 40 rosyjskich banków i instytucji finansowych. Unia chce w ten sposób odciąć kolejne kanały finansowania wojny przeciwko Ukrainie. Sankcje objęły również podmioty ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Chin, Seszeli i Omanu, które kupują rosyjskie produkty naftowe, a także właścicieli i zarządców statków tzw. floty cieni, przewożących rosyjską ropę z naruszeniem unijnych restrykcji.
Na liście znalazła się moskiewska Social Design Agency, która według UE prowadziła szeroko zakrojone kampanie dezinformacyjne, m.in. w czasie wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku, a także operacje wymierzone w Niemcy i Francję. Sankcjami objęto 24 jej pracowników oraz kilku rosyjskich prezenterów i komentatorów.
Ważna dla branży internetowej jest też pozycja dotycząca cyberbezpieczeństwa. Restrykcje objęły prorosyjską grupę hakerską NoName057(16), działającą od marca 2022 roku. Według UE grupa przeprowadzała ataki DDoS, czyli przeciążała strony internetowe ogromną liczbą zapytań, na firmy z sektorów energetycznego, finansowego i transportowego, przedsiębiorstwa wodociągowe oraz partie polityczne w Ukrainie, USA i państwach Unii.
Co sankcje oznaczają dla europejskich e-sklepów
Wildberries nie działa w Polsce od marca 2022 roku, więc polscy konsumenci nie odczują zmian bezpośrednio. Sankcje mają jednak znaczenie dla firm, które prowadzą handel transgraniczny lub korzystają z pośredników sprzedających na rynki Wspólnoty Niepodległych Państw.
Zakaz udostępniania środków finansowych osobom z listy dotyczy każdego obywatela i przedsiębiorstwa z UE. Co do zasady zamrożenie aktywów może obejmować także podmioty kontrolowane przez osobę objętą sankcjami. Firma, która współpracuje z partnerami powiązanymi z rosyjskimi platformami, powinna więc sprawdzić strukturę właścicielską kontrahentów i ewentualnie skonsultować współpracę z prawnikiem.
Pakiet pokazuje też, iż platformy e-commerce stają się elementem polityki sankcyjnej. Bruksela traktuje marketplace’y nie tylko jako kanały sprzedaży, ale też jako infrastrukturę, która może służyć do obchodzenia restrykcji i zaopatrywania armii w towary podwójnego zastosowania. Dla europejskich sprzedawców oznacza to rosnące znaczenie weryfikacji klientów i kontroli eksportu, zwłaszcza w kategoriach takich jak elektronika, drony czy części maszyn.
Przeczytaj również: Chiński gigant uderza w Wildberries. Kusi sprzedawców prowizją od 19 proc.
FAQ. Sankcje UE na Wildberries i Ozon
- Kto z rosyjskiego e-commerce trafił na listę sankcyjną UE?
Sankcjami objęto Tatianę Kim, założycielkę i szefową Wildberries, oraz Aleksandra Czaczawę, największego udziałowca platformy Ozon i udziałowca Yandeksa. - Dlaczego UE nałożyła sankcje na właścicieli Wildberries i Ozon?
Według UE obie platformy działają jako sieć dostaw dla rosyjskiej armii, ułatwiając sprzedaż sprzętu wojskowego i towarów podwójnego zastosowania. - Kiedy weszły w życie nowe sankcje UE?
Nowe sankcje zostały przyjęte przez ministrów spraw zagranicznych państw UE i weszły w życie 16 listopada 2026 roku. - Czy Wildberries działa w Polsce?
Nie. Wildberries wycofał się z polskiego rynku w marcu 2022 roku, po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. - Na czym polegają sankcje wobec osób z listy?
Osoby i podmioty z listy podlegają zamrożeniu aktywów oraz zakazowi wjazdu i tranzytu przez UE. Obywatele i firmy z Unii nie mogą udostępniać im środków finansowych. - Czy polskie firmy mogą współpracować z Ozon lub Wildberries?
Same platformy nie zostały wpisane na listę, ale objęto nią ich najważniejsze osoby, a wcześniej banki z ich ekosystemów. Każdą współpracę warto sprawdzić pod kątem struktury właścicielskiej i skonsultować z prawnikiem specjalizującym się w sankcjach. - Czym jest grupa NoName057(16)?
To prorosyjska grupa hakerska działająca od marca 2022 roku, która przeprowadza ataki DDoS na instytucje publiczne, infrastrukturę krytyczną i firmy w Ukrainie, USA i krajach UE.












