W Senacie przyjęto dwie ustawy, które zmieniają zasady odpowiedzialności za aborcję. Teraz ruch należy do prezydenta. O tym, czego oczekuje od głowy państwa i jak wygląda w praktyce pomoc matkom i dzieciom, opowiedział w rozmowie z Katolicką Agencją Informacyjną Wojciech Zięba, prezes Polskiego Stowarzyszenia Obrońców Życia Człowieka.
Obie ustawy Sejm uchwalił 20 października 2026 r. Senat przyjął je 6 listopada. Pierwszą, dotyczącą Kodeksu karnego, poparło 54 senatorów, przeciw było 34. Za drugą głosowało 58, przeciw 33, a troje wstrzymało się od głosu.
Nowelizacja Kodeksu karnego znosi karalność pomocy w aborcji (art. 152 § 2). Chodzi o osoby, które pomagają kobiecie w aborcji, na przykład bliskich albo organizacje. Warto podkreślić, iż kobieta zabijająca swoje dziecko nie ponosi w tej chwili odpowiedzialności karnej na podstawie tych przepisów. Odpowiedzialność dotyczy osób trzecich.
Druga ustawa przywraca przepisy z 1993 r. w brzmieniu sprzed orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r., czyli możliwość aborcji w przypadku ciężkiej i nieodwracalnej choroby dziecka.
Prezydent Karol Nawrocki ma 21 dni na decyzję. W kampanii wyborczej mówił, iż nie podpisałby ustawy przywracającej dawny kompromis aborcyjny. Ponad sto środowisk antyaborcyjnych wystosowało apel o weto. Według informacji z 12 listopada 2026 r. prezydent nie ogłosił jeszcze decyzji.
„Depenalizacja” czy odpowiedzialność za nacisk?
Wojciech Zięba liczy na to, iż prezydent odmówi podpisania obu ustaw. Weto sprawiłoby, iż nie wejdą one w życie, a koalicja nie ma w Sejmie wystarczającej większości, by je odrzucić.
Wojciech Zięba nie widzi również potrzeby kierowania ustaw do Trybunału Konstytucyjnego. Jak podkreśla, kwestia ochrony życia dzieci przed narodzeniem została już rozstrzygnięta w wyroku z 22 października 2020 roku. Trybunał uznał wówczas, iż niezgodna z Konstytucją jest przesłanka dopuszczająca aborcję ze względu na ciężkie i nieodwracalne wady płodu.
Wojciech Zięba zwraca uwagę na sposób przedstawiania proponowanych zmian. Jego zdaniem określenie „depenalizacja aborcji” może wprowadzać odbiorców w błąd, ponieważ sugeruje, iż dotychczas karane były kobiety zabijające swoje dzieci. Tymczasem obecne przepisy nie przewidują dla nich takiej odpowiedzialności.
Obrońcy życia traktują kobietę jako drugą ofiarę aborcji, po dziecku. Karalność nakłaniania chroni ją przed presją partnera, który nie chce brać odpowiedzialności i przed osobami czerpiącymi zysk.
Obrona orzeczenia
Wojciech Zięba uważa orzeczenie Trybunału z 2020 r. za słuszne. Dziecko, u którego podejrzewa się niepełnosprawność, powinno zostać otoczone opieką. Zarzuca jednak politykom Zjednoczonej Prawicy, iż nie wykorzystali czasu, który mieli, aby przygotować społeczeństwo do dyskusji o ochronie życia człowieka i sytuacji rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami. Jak twierdzi, w telewizji publicznej wyemitowano wówczas zaledwie dwa filmy o tematyce pro-life.
Szczególnie mocno podkreśla problem niewystarczającego wsparcia finansowego. Przywołuje własne doświadczenia związane z wychowywaniem ciężko chorego syna. Jak wspomina, otrzymywał 180 zł zasiłku pielęgnacyjnego, podczas gdy miesięczne koszty opieki nad dzieckiem wynosiły około 6 tys. zł.
W rozmowie porusza również kwestię wytycznych Ministerstwa Zdrowia dotyczących aborcji. Jego zdaniem, mimo iż nie są one ustawą ani rozporządzeniem, w praktyce mają istotny wpływ na postępowanie szpitali. Krytycznie odnosi się do wykorzystywania zaświadczeń psychiatrycznych jako podstawy do przeprowadzania aborcji, wskazując na przypadki późnych aborcji.
Pomoc zaczyna się od sąsiada
Wojciech Zięba opisuje trzy poziomy wsparcia dla kobiet w ciąży. Pierwszy to zwykła życzliwość: zostać z dziećmi, gdy matka jedzie na badania, zrobić zakupy, a przede wszystkim ucieszyć się z nowiny i zapytać, jak pomóc. Drugi to system państwowy. Prezes zwraca uwagę, iż komitet „Stop Zakazowi Pracy” walczył o to, by rodzice mogli łączyć świadczenie z pracą, a parlament przyjął później ustawę o świadczeniu wspierającym. Przyznaje, iż sytuacja rodzin poprawiła się, choć nie wszystkim świadczenia wystarczają.
Trzeci poziom to organizacje społeczne. Stowarzyszenie od kilkunastu lat prowadzi Fundusz Dziecka Chorego. w tej chwili rozwija też program „Mama nie sama”, który pomaga kobietom opuszczającym domy samotnej matki rozpocząć samodzielne życie z dzieckiem. O pomoc może wnioskować dyrektor placówki.
Abortomat, edukacja i plany na przyszłość
Wojciech Zięba mówi też o tzw. abortomacie, czyli urządzeniu uruchomionym 29 września 2026 r. w lokalu AboTak przy ul. Wiejskiej w Warszawie, tuż obok Sejmu. Działa ono jak paczkomat: po kontakcie z organizacją przez internet zainteresowana osoba dostaje kod PIN, otwiera skrytkę i odbiera tabletki do aborcji farmakologicznej. Za projektem stoją Aborcyjny Dream Team i Women Help Women. Organizatorzy otwarcie mówią, iż chodzi o ominięcie przepisów, a jedna z nich nazwała abortomat „hakiem na prawo karne”. Polskie Stowarzyszenie Obrońców Życia Człowieka złożyło 7 października zawiadomienie do prokuratury, powołując się na art. 152 § 2 Kodeksu karnego, który karze za pomoc w aborcji. Pomocą jest cały łańcuch ułatwień: od udostępnienia lokalu, przez ustawienie urządzenia, po obsługę kodów PIN.
Wojciech Zięba dodaje, iż środki wydawane w abortomacie nie są zarejestrowane w Polsce, a Główny Inspektorat Farmaceutyczny przekazał sprawę prokuraturze.
Stowarzyszenie planuje kolejne działania edukacyjne, w tym przygotowanie filmów i materiałów dla nauczycieli. Wojciech Zięba podkreśla, iż ważne jest z jakich źródeł korzystają pedagodzy i przewiduje, iż w debacie publicznej coraz częściej będzie powracał temat eutanazji.
Zaprasza również do udziału w inicjatywach modlitewnych. W marcu 2027 roku odbędzie się siódmy Tydzień Modlitwy o Ochrony Życia, a 20 marca będzie miała miejsce 47. Pielgrzymka Obrońców Życia Człowieka na Jasną Górę. Działalność stowarzyszenia można wesprzeć darowizną lub przekazując 1,5 proc. podatku. Na stronie www.pro-life.pl dostępne są bezpłatne filmy, broszury i webinary.
jb
Źródła: eKAI.pl (KAI, rozmowa Anny Rasińskiej z Wojciechem Zięba, 7 listopada 2026)













