W niedzielę 19 kwietnia 2026 roku na przedmieściach Pekinu, w Strefie Rozwoju Gospodarczo-Technologicznego (E-Town), wydarzyło się coś, co jeszcze do niedawna pozostawało w sferze fantastyki naukowej. Podczas drugiej edycji Półmaratonu Robotów Humanoidalnych, maszyna o nazwie „Błyskawica” (Lightning), stworzona przez chińską firmę technologiczną Honor, pokonała dystans 21,0975 km w czasie 50 minut i 26 sekund. Wynik ten nie tylko zszokował publiczność, ale przede wszystkim pobił aktualny rekord świata ludzi, należący do Ugandyjczyka Jacoba Kiplimo (57 minut i 20 sekund). Choć wydarzenie to miało charakter sportowo-technologiczny, jego implikacje sięgają znacznie głębiej, odsłaniając brutalną prawdę o tempie chińskiej rewolucji w dziedzinie sztucznej inteligencji ucieleśnionej (embodied AI).
Od upadków do triumfu: rok, który zmienił wszystko
Aby w pełni zrozumieć wagę tego osiągnięcia, należy cofnąć się o zaledwie dwanaście miesięcy. Podczas inauguracyjnej edycji pekińskiego półmaratonu w 2025 roku, zwycięski robot potrzebował na pokonanie trasy aż 2 godzin, 40 minut i 42 sekund. Wówczas zawody przypominały raczej eksperyment obarczony licznymi błędami: maszyny potykały się na linii startu, wpadały na barierki, a większość z nich wymagała asysty ludzkich operatorów wyposażonych w piloty zdalnego sterowania.
Tegoroczna edycja, w której wzięło udział ponad 100 drużyn z całych Chin (w tym zespoły z czołowych uniwersytetów takich jak Tsinghua czy Uniwersytet Pekiński) oraz pięć zespołów międzynarodowych, zaprezentowała zupełnie inną jakość. Zwycięska „Błyskawica” nie tylko pobiegła w tempie nieosiągalnym dla człowieka (około 14 sekund na 100 metrów), ale – co najważniejsze – dokonała tego w pełni autonomicznie. Zgodnie z nowymi zasadami, które faworyzowały maszyny sterowane przez sztuczną inteligencję (wyniki robotów zdalnie sterowanych mnożono przez współczynnik 1,2), „Błyskawica” polegała wyłącznie na własnym systemie nawigacji, integrującym kamery wizyjne, radary LiDAR i jednostki pomiaru inercyjnego.
Eksperci wskazują, iż ten gigantyczny skok wydajnościowy w tak krótkim czasie nie jest dziełem przypadku, ale efektem morderczej, „wewnętrznej konkurencji” (neijuan) na chińskim rynku. Zespoły inżynierskie pracują pod ogromną presją, iterując oprogramowanie i sprzęt w tempie, które zaskakuje choćby weteranów branży.
Wyzwania inżynieryjne: jak schłodzić biegacza?
Bieg na dystansie ponad 21 kilometrów to dla maszyny humanoidalnej nie tylko test algorytmów utrzymywania równowagi, ale przede wszystkim morderczy sprawdzian wytrzymałości termicznej i energetycznej. Du Xiaodi, inżynier z firmy Honor, przyznał, iż kluczem do sukcesu był innowacyjny, autorski system chłodzenia cieczą.
W przeciwieństwie do serwerowni, w robocie humanoidalnym źródła ciepła (głównie cylindryczne stawy i silniki) są rozproszone, a kanały przepływu cieczy niezwykle skomplikowane, co generuje ogromny opór. Chińscy inżynierowie musieli zaprojektować miniaturowe pompy zawieszeniowe, które przy objętości równej zaledwie jednej czwartej standardowych odpowiedników, potrafią odprowadzić ponad 2000 watów mocy cieplnej. Co istotne, koszt tego zaawansowanego systemu chłodzenia stanowi w tej chwili mniej niż 2 procent całkowitego kosztu materiałowego (BOM) robota, co otwiera drogę do masowej produkcji.
Więcej niż sport: wyścig o dominację technologiczną
Dla władz w Pekinie półmaraton w E-Town to coś więcej niż tylko widowiskowy pokaz inżynierii. To strategiczna demonstracja siły w narastającym globalnym wyścigu technologicznym, w którym robotyka humanoidalna została uznana za najważniejszy obszar rywalizacji z rynkami zachodnimi, a w szczególności ze Stanami Zjednoczonymi.
W najnowszym planie pięcioletnim chiński rząd wyraźnie zadeklarował chęć osiągnięcia pozycji lidera w tej dziedzinie. Jak zauważa londyńska firma analityczna Omdia, już teraz trzy chińskie przedsiębiorstwa –
- AGIBOT,
- Unitree Robotics i
- UBTech Robotics
– są jedynymi na świecie dostawcami pierwszego poziomu (tier-one) pod względem wolumenu dostaw robotów ogólnego przeznaczenia. Każda z tych firm dostarczyła w ubiegłym roku ponad tysiąc jednostek, a dwie z nich przekroczyły próg pięciu tysięcy.
Od bieżni do fabryki i domu
Choć obraz robota bijącego rekord świata w biegu długodystansowym działa na wyobraźnię, inwestorzy i analitycy branżowi patrzą na to zjawisko z pragmatycznej perspektywy. Jak zauważa Li Ziyue, ekspert ds. zaawansowanej produkcji w Huaxing Capital, zdolności motoryczne (takie jak bieganie czy skakanie) stają się powoli branżowym standardem. Prawdziwa wartość firmy leży w tej chwili w tym, czy potrafi ona połączyć tę sprawność fizyczną z precyzyjnymi zdolnościami manipulacyjnymi i z powodzeniem skomercjalizować produkt.
Rozwiązania przetestowane w ekstremalnych warunkach półmaratonu – takie jak zaawansowane systemy chłodzenia, dynamiczne algorytmy odzyskiwania równowagi (niektóre roboty potrafiły same wrócić na trasę po kolizji) czy niezawodność układów zasilania – znajdą niedługo zastosowanie w przemyśle, logistyce, a docelowo również w opiece domowej.
Rekord pobity przez maszynę firmy HONOR powinien wywołać więcej niz tylko zaciekawienie w Europie. Obawiam sie jednak, iż nie wywoła. Minęło zaledwie 12 miesięcy od pierwszego półmaratonu robotów, a te pokonujące trasę w minioną niedzielę stanowiły już nową, o wile bardziej zaawansowaną technologicznie i koncepcyjnie generacje maszyn. Zwycięska maszyna została zbudowana przez firme, która zajmuje się produkcja i sprzedażą telefonów komórkowych. Z mojej perspektywy tylko te dwie informacje generują całą lawinę pytań, wśród których najważniejsze brzmi: “jak to się stało?”. W Chinach branża gna już szybciej niż najlepsi biegacze świata, w Europie ewentualnie mówi się o niedookreślonych możliwościach tworzenia warunków dla badań nad robotami humanoidalnymi.
Jakie maszyny pojawią się na starcie pekińskiego półmaratonu za rok? jeżeli wszystko ułoży się po mojej myśli, uprzejmie Państwu doniosę.
Źródła:
- Xinhua News (news.cn) – „国产机器人超越人类半马纪录，靠什么”
- TechCrunch (techcrunch.com) – „Robots beat human records at Beijing half-marathon”
- Fortune (fortune.com) – „Humanoid robot runs faster than any person in a half marathon during all-bot race in China”
- Securities Times (stcn.com) – „人形机器人终于跑赢了人类，然后呢？”
- Engadget (engadget.com) – „Beijing’s robot half-marathon is back for its second year with far less embarassing results”
- Yonhap News Agency (yna.co.kr) – „[르포] 하프마라톤 인간 세계기록 깼다…中 휴머노이드, 50분대 완주”
- Nihon Keizai Shimbun (nikkei.com) – „ヒト型ロボット、ハーフマラソンで男子世界記録を7分更新 北京で開催”
Leszek B. Ślazyk
e-mail: [email protected]
