Apel o wprowadzenie nowego znaku drogowego ostrzegającego przed rozproszeniem uwagi przez telefon komórkowy.
Instytut Spraw Obywatelskich od lat działa na rzecz poprawy bezpieczeństwa pieszych, między innymi w ramach inicjatywy Piesza Polska. Jednym z promowanych przez nas postulatów było przyznanie pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu na przejście, które weszło w życie 1 czerwca 2021 r. Dane z kolejnych lat wskazują na wyraźny spadek liczby pieszych zabitych na przejściach.
Nie oznacza to, iż jeden przepis rozwiązał wszystkie problemy, ale potwierdza, iż konsekwentne zmiany prawa, edukacja i działania prewencyjne mogą przynosić wymierne efekty.
Dziś kolejnym rosnącym zagrożeniem jest rozproszenie uwagi przez telefony komórkowe. Dlatego apelujemy nie o symboliczny gest, ale o analizę, pilotaż i ocenę skuteczności nowego znaku w miejscach szczególnego ryzyka.
Łódź, 14 lipca 2026 r.
Pan
Dariusz Klimczak
Minister Infrastruktury
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z przypadającym 15 lipca Międzynarodowym Dniem Bez Telefonu Komórkowego Instytut Spraw Obywatelskich zwraca się z apelem o rozpoczęcie prac nad wprowadzeniem do polskiego systemu znaków drogowych nowego znaku ostrzegawczego, który informowałby o szczególnym ryzyku związanym z korzystaniem z telefonu komórkowego w ruchu drogowym.
Proponujemy znak w formule ostrzegawczej: trójkątne pole, czerwone obrzeże, żółte tło oraz czarny symbol osób patrzących w telefony komórkowe.
Robocza nazwa znaku mogłaby brzmieć: „Uwaga — piesi korzystający z telefonów” albo szerzej: „Uwaga — uczestnicy ruchu rozproszeni telefonem”. Kierunek graficzny pokazuje załączone zdjęcie.
Nie proponujemy tworzenia kolejnego symbolu dla samego symbolu. Proponujemy prosty, widoczny komunikat w miejscach realnego ryzyka: przy przejściach dla pieszych, w pobliżu szkół, uczelni, przystanków, dworców, centrów handlowych, skrzyżowań oraz w innych miejscach o dużym natężeniu ruchu pieszego.
Ostro i bez znieczulenia
– tak działamy od 2020 roku. Dziennikarstwo, które nie jest obojętne. Tygodnik Spraw Obywatelskich nagłaśnia nadużycia, edukuje i daje narzędzia do realnej, obywatelskiej zmiany.
Przekaż darowiznę i stań się naszym współwydawcą
Problem rozproszenia uwagi przez telefon dotyczy nie tylko kierowców, ale także pieszych, rowerzystów i użytkowników hulajnóg. Polskie prawo już dostrzega to ryzyko. Art. 14 pkt 8 ustawy — Prawo o ruchu drogowym zakazuje pieszym korzystania z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego, podczas wchodzenia lub przechodzenia przez jezdnię, drogę dla rowerów lub torowisko w sposób ograniczający możliwość obserwacji sytuacji na drodze. Art. 45 ust. 2 pkt 1 tej samej ustawy zakazuje kierującemu pojazdem korzystania podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku.
Same przepisy i mandaty nie wystarczą. W ruchu drogowym liczy się każda sekunda, a znak drogowy działa dokładnie tam, gdzie zagrożenie może się pojawić.
Taki znak mógłby pełnić funkcję prewencyjną i edukacyjną: przypominałby pieszym, aby podnieśli wzrok znad ekranu, a kierującym — aby zachowali szczególną ostrożność w miejscach, gdzie piesi mogą być rozproszeni.
Warto podkreślić, iż Światowa Organizacja Zdrowia wskazywała, iż używanie telefonu, podczas prowadzenia pojazdu znacząco zwiększa ryzyko udziału w wypadku, a raport
Europejskiego Obserwatorium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego wskazuje, iż korzystanie z telefonu trzymanego w ręku zwiększa ryzyko wypadku u kierowców samochodów. To pokazuje, iż problem nie jest marginalny, ani sezonowy. Jest stałym elementem współczesnego ruchu drogowego i będzie tylko rósł.
Mając powyższe na uwadze, apelujemy do Ministerstwa Infrastruktury o:
- przeprowadzenie analizy zasadności wprowadzenia nowego znaku ostrzegawczego, dotyczącego rozproszenia uwagi przez telefon komórkowy;
- przygotowanie propozycji wzoru znaku i zasad jego stosowania w miejscach szczególnego ryzyka;
- rozważenie pilotażu w wybranych miastach, zwłaszcza przy przejściach dla pieszych w pobliżu szkół, uczelni, dworców, przystanków komunikacji publicznej i centrów handlowych;
- rozpoczęcie prac nad ewentualną zmianą rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych oraz przepisów technicznych, dotyczących warunków umieszczania znaków na drogach. w tej chwili kwestie znaków i sygnałów drogowych są regulowane rozporządzeniem z 31 lipca 2002 r., a wymagania techniczne i sposób umieszczania znaków określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.
- zorganizowanie kampanii edukacyjnej, pod hasłem: „Podnieś głowę. Odłóż telefon. Przejdź bezpiecznie”.
Proponowany znak nie powinien być traktowany, jako przerzucanie odpowiedzialności na pieszych, ani jako osłabienie obowiązków kierujących pojazdy wobec pieszych. Przeciwnie —
powinien przypominać wszystkim uczestnikom ruchu, iż telefon komórkowy w ręku może ograniczyć uwagę, spowolnić reakcję i doprowadzić do tragedii.
Instytut Spraw Obywatelskich deklaruje gotowość do udziału w konsultacjach, przekazania propozycji graficznej znaku oraz współpracy przy kampanii społecznej, związanej z bezpieczeństwem pieszych i ograniczaniem używania telefonu w ruchu drogowym.
Prosimy o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Infrastruktury oraz informacji, czy resort rozważa podjęcie prac analitycznych, pilotażowych lub legislacyjnych w niniejszej sprawie.
Z poważaniem,
Rafał Górski
Prezes Zarządu Instytut Spraw Obywatelskich
