Hiszpania skręca w prawo. Vox może niemal podwoić liczbę mandatów

dzienniknarodowy.pl 4 hours ago
Zdjęcie: Hiszpania skręca w prawo. Vox może niemal podwoić liczbę mandatów


Wybory parlamentarne w Hiszpanii odbędą się 29 listopada, a średnia sondaży RTVE daje Partii Ludowej 129 mandatów i partii Vox 64. Razem prawica zdobyłaby 193 miejsca, wyraźnie ponad próg większości wynoszący 176. Vox niemal podwoiłby stan posiadania i stałby się niezbędny do utworzenia rządu.

Większość prawicy w 94 proc. symulacji

Model DatosRTVE, zaktualizowany 18 listopada, opiera się na średniej opublikowanych sondaży i 20 tys. symulacji podziału mandatów. Partia Ludowa i Vox osiągają większość w 94 proc. wariantów. Średni wynik to 129 miejsc dla PP i 64 dla Vox, czyli łącznie 193 mandaty w 350-osobowym Kongresie Deputowanych.

Największa zmiana zachodzi wewnątrz prawego bloku. PP miałoby o osiem mandatów mniej niż w 2023 roku, natomiast Vox urósłby z 33 do 64 miejsc. PSOE otrzymałoby 112 mandatów, o dziewięć mniej niż przed trzema laty. Blok, który utrzymywał rząd Pedra Sáncheza, przekracza próg większości zaledwie w 3 proc. symulacji RTVE.

To przez cały czas prognoza, nie wynik. Model wskazuje szerokie przedziały: od 111 do 148 mandatów dla PP oraz od 93 do 130 dla PSOE. Hiszpański system rozdziela miejsca w okręgach prowincjonalnych metodą D'Hondta, dlatego choćby niewielkie przesunięcia poparcia mogą zmienić końcowy układ. Kierunek pozostaje jednak czytelny. Lewica traci kontrolę nad większością, a Vox rośnie szybciej niż centroprawica.

Vox przejmuje gniew wyborców

Nowsze badanie More in Common, przeprowadzone od 16 do 19 listopada na próbie 2315 osób, daje PP 28,9 proc., PSOE 28 proc., a Vox 19,8 proc. Łączne poparcie PP i Vox wynosi w nim 48,7 proc. Choć w tym badaniu ugrupowanie Santiago Abascala cofnęło się o punkt wobec października, pozostaje bezpiecznie na trzecim miejscu i daleko powyżej wyniku z 2023 roku.

Źródło wzrostu nie jest tajemnicą. W programie wyborczym Vox znalazły się zaostrzenie kontroli nielegalnej migracji, pierwszeństwo obywateli w dostępie do części świadczeń, obniżki podatków, deregulacja, wsparcie rodzin oraz powrót do energetyki jądrowej. Partia chce też odwrócenia regulacji inspirowanych Zielonym Ładem. To odpowiedź na problemy, które liberalne elity długo próbowały przykryć moralizowaniem: presję na usługi publiczne, trudności mieszkaniowe, koszty energii i brak poczucia bezpieczeństwa.

Vox wcześniej żądał twardszej ochrony hiszpańskiej granicy w Ceucie. Wzrost poparcia pokazuje, iż tematy suwerenności, porządku i pierwszeństwa interesu własnych obywateli nie są politycznym marginesem. Stały się jednym z głównych nurtów kampanii.

Feijóo bez Abascala nie ma rządu

Alberto Núñez Feijóo może wygrać wybory, ale prognozowane 129 mandatów nie daje mu samodzielnej władzy. Do większości zabrakłoby 47 głosów. Vox miałby więc realną możliwość wejścia do rządu albo wymuszenia umowy programowej w zamian za poparcie gabinetu. Centroprawica nie może już traktować wyborców Abascala jak kłopotliwego dodatku. Bez nich władza pozostanie poza jej zasięgiem.

Prof. Charles Powell Solares, dyrektor Królewskiego Instytutu Elcano, ocenił w rozmowie z PAP, iż większość Hiszpanów zachowuje poglądy światopoglądowo lewicowe, ale wybory najpewniej wygrają centroprawica i prawica. Jego zdaniem zmiana rządu nie przyniesie wielkiego zwrotu w polityce zagranicznej. To trzeźwe zastrzeżenie. PP pozostaje partią bardziej ugodową wobec głównego nurtu Unii Europejskiej niż Vox.

Europejskie środowiska patriotyczne już wcześniej budowały wspólny front z udziałem Abascala. Po 29 listopada ich głos może zyskać znacznie większe zaplecze parlamentarne w jednym z największych państw UE.

Lekcja dla Polski

Hiszpański zwrot ma znaczenie dla Polaków, bo spór o migrację, politykę klimatyczną, rodzinę i suwerenność rozgrywa się w całej Europie. Silny Vox może utrudnić Brukseli przedstawianie lewicowo-liberalnego kursu jako jedynej dopuszczalnej polityki. Może też wzmocnić państwa domagające się ochrony granic i większej swobody w sprawach energii oraz gospodarki.

Nie należy jednak mylić ideowej bliskości z automatycznym sojuszem. Madryt będzie bronił interesu hiszpańskiego, tak jak Warszawa powinna twardo bronić interesu polskiego. Najważniejsza lekcja jest prostsza: konsekwentne nazywanie realnych problemów potrafi przełamać medialną izolację. Vox wyrósł z partii protestu na siłę, bez której rząd prawicy może w ogóle nie powstać.

Źródła: Bankier.pl, RTVE, More in Common, Vox.

Read Entire Article