Following Xi's Visit to the U.S.: 8 Areas of Agreement

chiny24.com 1 hour ago

Zdjęcie: Po wizycie państwowej Xi Jinpinga w Stanach Zjednoczonych, która trwała od 23 do 25 września, Pekin i Waszyngton ogłosiły osiem obszarów uzgodnień.

Zanim przedstawię Państwu streszczenie komunikatów obu stron, kilka słów komentarza. Już sam fakt, iż nie ma wspólnego komunikatu, mówi wiele o wymiernym rezultacie spotkania (czy też jego braku). Nie było oczywiście konferencji prasowej, Chińczycy rzadko decydują się na taki krok, zwłaszcza w mało przewidywalnych okolicznościach (vide brak konferencji prasowej po spotkaniach Sikirskiego z Wang Yi w Warszawie). Jednak najważniejsza konkluzja zawiera się w sformułowaniu “osiem obszarów uzgodnień”, które znalazło się w komunikacie strony chińskiej, opublikowanym przez agencję Xinhua. jeżeli porównamy to z podsumowaniem wizyt głów obcych państw w Chinach, czy zagranicznych podróży prezydenta, lub premiera Chin, to bez trudu stwierdzimy, iż te inne zdarzenia wieńczyło podpisywanie porozumień, umów, kontraktów. Wizyta Xi w USA nie przyniosła nic konkretnego. Jak i majowa wizyta Trumpa w Chinach.

Dlaczego?

Przyczyn jest bardzo wiele. Najpoważniejszą z nich jest brak możliwości porozumienia. Ten zaś wynika z absolutnej nieprzewidywalności działań strony amerykańskiej. Tu nie ma konceptu dyplomatycznego, politycznego, geopolitycznego. Są nastroje, prywatne interesy, rozgrywki wewnętrzne na wielu poziomach. Dla strony chińskiej nie ma tutaj pola do racjonalnego działania.

Czemu więc doszło do tej wizyty? Czysty pragmatyzm. Gdyby Xi i jego otoczenie posłuchali głosów (a były takie) skłaniających do odwołania wizyty pod byle pretekstem (kilka lat temu Wang Yi nie przyleciał do Polski, ze względu na awarię rządowego samolotu…), Donald Trump prawdopodobnie poczułby się głęboko urażony. I mógłby stać się naprawdę niebezpieczny. A tak, mógł pokazać gościom z Pekinu, iż też potrafi zorganizować powitanie i wizytę w sposób nie mniej imponujący, niż to, co mu zgotowano w maju, w Chinach.

Xi Jinping zyskał sporo wizerunkowo. Nie tylko on sam. Nie tylko w Chinach. Niezwykle skromna, ale pełna naturalnej elegancji Peng Liyuan, doskonale potrafiąca zachować się w każdej sytuacji, stała się tematem wielu pozytywnych komentarzy w Państwie Środka, ale również w wielu zakątkach całego świata. Xi wzmocnił swój image męża stanu, potwierdził autentyczność przekazu, w którym to Chiny proponują światu nowy porządek, oparty na współpracy i wzajemnym poszanowaniu.

Chiny zyskały czas. Tego im potrzeba, by w spokoju doprowadzić do uniezależnienia się od świata zewnętrznego. Nie po to, by z nim zerwać, ale po to, by uodpornić się na jego wpływ na przyszłość Państwa Środka.

Po wizycie państwowej Xi Jinpinga w Stanach Zjednoczonych, która trwała od 23 do 25 września, Pekin i Waszyngton ogłosiły osiem obszarów uzgodnień. Dotyczą one między innymi handlu, taryf, sztucznej inteligencji, współpracy w zwalczaniu przestępczości narkotykowej oraz komunikacji między siłami zbrojnymi. Najbliższym sprawdzianem tych deklaracji będzie okres przed zapowiedzianym, kolejnym spotkaniem obu przywódców na marginesie szczytu APEC, który będzie miał miejsce w Shenzhen 18 i 19 listopada br.

Przywódcy Chin i USA zgodzili się wspierać organizowane przez siebie wydarzenia międzynarodowe. Chiny będą gospodarzem spotkania liderów Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) w Shenzhen 18 i 19 listopada, a Stany Zjednoczone zorganizują w grudniu szczyt G20. Obaj przywódcy wyrazili zamiar udziału w wydarzeniach organizowanych przez drugą stronę.

W komunikacie chińskiego Ministerstwa Handlu znalazły się także sprawy Iranu, kooperacja antynarkotykowa i zapowiedź przyjazdu dwóch pand do zoo w Atlancie. Dla relacji gospodarczych najwięcej konkretnych informacji przyniosły jednak ustalenia dotyczące ceł, mechanizmów rozmów oraz dialogu o sztucznej inteligencji.

Rady Handlu i Inwestycji

Pekin i Waszyngton mają rozwinąć dwa mechanizmy kontaktu między administracjami:

Radę Handlu i
Radę Inwestycji.

Ich zadaniem będzie omawianie dostępu do rynków, przeszkód w handlu oraz kwestii inwestycyjnych. Chińskie Ministerstwo Handlu zapowiadało ich tworzenie już po majowym spotkaniu obu przywódców w Pekinie. Biały Dom podał po wrześniowej wizycie, iż oba organy rozpoczęły działalność.

Instytucje te mają stanowić stały kanał rozmów o sprawach handlowych i inwestycyjnych. Opublikowane komunikaty nie przedstawiają ich składu, trybu pracy ani zakresu decyzji.

W tej samej formule ma działać grupa robocza zajmująca się barierami dostępu do rynku produktów rolnych. Handel żywnością był jednym z tematów wcześniejszych konsultacji. Chińskie Ministerstwo Handlu wskazywało w maju na rozmowy o wzajemnym dostępie do rynku, a Biały Dom wymienił we wrześniu produkty rolne wśród towarów objętych planowanymi zmianami taryfowymi.

Ulgi dla towarów wartych 30 mld dolarów

Obie strony potwierdziły uzgodnienie dotyczące korzystniejszego traktowania taryfowego towarów o wartości 30 mld dolarów w każdą stronę. Chiński komunikat nazywa je porozumieniem o wzajemnych obniżkach taryf. Biały Dom mówi o rekomendacjach Rady Handlu dla dóbr niewrażliwych.

Administracja amerykańska podała przykładowe grupy produktów. W eksporcie USA wymieniła artykuły rolne, ryby i owoce morza, drewno i wyroby z drewna, kosmetyki oraz urządzenia medyczne. W imporcie z Chin chodzi między innymi o drobny sprzęt AGD, zabawki, dekoracje świąteczne i foteliki dziecięce.

Pełnej listy towarów nie opublikowano. Nie podano też nowych stawek ceł ani dnia, od którego miałyby obowiązywać. Wartość 30 mld dolarów określa skalę towarów objętych ustaleniami, ale nie odpowiada jeszcze na pytanie, jakie przedsiębiorstwa i produkty odczują zmianę. Do tego potrzebne są wykazy taryfowe oraz dokumenty wykonawcze.

Biały Dom poinformował dodatkowo, iż Chiny mają sprowadzić z USA co najmniej 10 mln ton węgla w 2027 r. i ponownie w 2028 r. Takiego zobowiązania nie wymienia chiński komunikat o ośmiu uzgodnieniach.

Rozejm pozostaje czasowy

23 września sekretarz skarbu USA Scott Bessent ogłosił przedłużenie rozejmu handlowego o dwa miesiące, do 10 stycznia 2027 r. Chiński komunikat potwierdził przedłużenie rezultatów wcześniejszych konsultacji gospodarczo-handlowych w Kuala Lumpur, nie wskazując daty końcowej.

Wcześniejsze uzgodnienia miały wygasnąć 10 listopada. Dotyczyły zawieszenia części środków taryfowych i pozataryfowych, w tym 24-procentowej amerykańskiej taryfy wzajemnej oraz powiązanych działań chińskich. Przedłużenie utrzymuje obecne zasady na kolejny okres negocjacji. Nie kończy sporu o poziom ceł, dostęp do rynku ani ograniczenia technologiczne.

Wśród spraw, które przez cały czas wymagają rozmów, są dostawy metali ziem rzadkich i innych minerałów krytycznych. Biały Dom podał, iż obie strony kontynuują prace nad kwestiami dotyczącymi niedoborów w łańcuchach dostaw, wywołujących niepokój strony amerykańskiej. Nie ogłoszono nowych wielkości dostaw, licencji eksportowych ani zmiany chińskich zasad kontroli eksportu.

Tłem dla obecnych decyzji były rozmowy He Lifenga, Scotta Bessenta i Jamiesona Greera w Nowym Jorku. Odbyły się 20 września, kilka dni przed spotkaniem Xi i Trumpa, i obejmowały handel, inwestycje, minerały krytyczne oraz sztuczną inteligencję.

Dialog dotyczący sztucznej inteligencji

Chiny i USA utworzą dialog dotyczący sztucznej inteligencji. Według komunikatu chińskiego ma on służyć wymianie poglądów na temat korzyści i ryzyk związanych z tą technologią. Następną rundę rozmów zapowiedziano na listopad. Strony uzgodniły również stworzenie kanału komunikacji o incydentach związanych z AI.

Biały Dom w swoim dokumencie używa terminu „superinteligencja”, podczas gdy komunikat chiński mówi o sztucznej inteligencji. Obie strony opisują jednak ten sam zakres działań: rozmowy o ryzykach i korzyściach oraz mechanizm kontaktu w razie incydentów.

W opublikowanych uzgodnieniach nie ma informacji o zniesieniu amerykańskich ograniczeń eksportowych na zaawansowane technologie ani o zmianie chińskich regulacji dotyczących ich rozwoju. Powstaje natomiast kanał rozmów o ryzykach i korzyściach związanych z AI. Nie podano żadnych szczegółów na temat jego funkcjonowania.

Poza ośmioma punktami siły zbrojne Chin i USA uzgodniły zamiar podpisania memorandum o wzmocnieniu komunikacji kryzysowej i zapobieganiu kryzysom. Dokument nie został jeszcze podpisany ani opublikowany.

Następny etap: Shenzhen

Trump powiedział 25 września, iż spotka się z Xi w Chinach w listopadzie, na marginesie szczytu APEC, organizowanego w Shenzhen, a także w grudniu na marginesie szczytu G20, który odbędzie się w klubie golfowym Trump National Doral Miami.

Oficjalne komunikaty potwierdzają zamiar udziału obu liderów w wydarzeniach APEC i G20, ale nie przedstawiono dotąd szczegółowego programu kolejnego spotkania dwustronnego.

Wykonanie wrześniowych ustaleń wymaga przygotowania taryf dla wskazanych grup towarów, określenia zasad pracy rad handlu i inwestycji oraz rozpoczęcia dialogu o AI. Dopiero dokumenty wykonawcze pokażą, które decyzje z wizyty w Waszyngtonie weszły w życie przed rozmowami w Shenzhen i Miami.