Jeszcze do niedawna krótko ostrzyżona głowa była jednym z najbardziej oczywistych symboli służby wojskowej. Teraz to się zmienia. Fińskie siły zbrojne przygotowują reformę, zgodnie z którą dopuszczalne będzie noszenie dłuższych włosów przez mężczyzn. Nowe, zliberalizowane przepisy mają wejść w życie od lipca.
Dotychczas w Finlandii, gdzie obowiązuje powszechny pobór do wojska, przepisy były jednoznaczne. Mężczyźni odbywający służbę zasadniczą oraz żołnierze zawodowi musieli nosić krótkie, równo przycięte i schludne włosy. Regulamin służby jasno określał również obowiązek posiadania gładko ogolonej twarzy. Jednocześnie kobiety, które od 1995 roku mogą zgłaszać się na ochotnika do dobrowolnej służby wojskowej, mają prawo zachować długie włosy, o ile są starannie związane w warkocz lub upięte w kok i nie utrudniają wykonywania obowiązków.
Biura rzecznika ds. równości oraz rzecznika praw obywatelskich już kilka lat temu zwróciły uwagę, iż takie rozwiązanie może być dyskryminujące dla mężczyzn, skoro wszyscy żołnierze wykonują te same zadania niezależnie od płci. Dlatego fińskie siły zbrojne planują odejście od tego podziału wraz z rozpoczęciem lipcowego turnusu szkoleniowego. Zmiana ma objąć zarówno poborowych, jak i żołnierzy zawodowych oraz osoby zaangażowane w zadania z zakresu zarządzania kryzysowego.
REKLAMA
– Świat się zmienia i siły zbrojne muszą się zmieniać wraz z nim. Jesteśmy częścią tego procesu, ponieważ jesteśmy zależni od rezerwistów – w rozmowie ze stacją MTV Uutiset generał porucznik Rami Saari, zastępca szefa Sztabu ds. Personelu Fińskich Sił Obronnych tłumaczy, iż w ten sposób chcą one zachęcić ludzi do podjęcia służby.
Zgodnie z reformą nie będzie żadnych sztywnych ograniczeń co do długości włosów, jednak przez cały czas nie będzie można nosić ich rozpuszczonych. Niedozwolone pozostaną także nietypowe fryzury, takie jak irokez czy wycięte wzory. Jak podaje fińska agencja STT, na tym etapie nie zapadła jeszcze decyzja, czy żołnierze będą mogli nosić długą brodę. Fińskie media zwracają uwagę, iż zdania wśród wojskowych były mocno podzielone, niemniej fiński związek poborowych pozytywnie zaopiniował proponowane zmiany. Jego przewodniczący zwraca uwagę, iż długie włosy są już dopuszczalne u mężczyzn służących w siłach zbrojnych Norwegii czy Szwecji.
Armia między tradycją a nowoczesnością
Zmiana przepisów dotyczących włosów może wydawać się detalem, ale w rzeczywistości dotyka fundamentów kultury wojskowej. Przez dekady jednolity wygląd był narzędziem budowania dyscypliny, podporządkowania i wspólnoty. Jednocześnie doświadczenia innych armii pokazują, iż rygorystyczne przepisy dotyczące wyglądu coraz częściej ustępują miejsca rozwiązaniom bardziej elastycznym, pod warunkiem zachowania bezpieczeństwa.
W Wojsku Polskim również wprowadzane są zmiany. Od października 2025 roku kobiety mogą nosić włosy sięgające do połowy pleców, pod warunkiem iż są upięte w pojedynczy kucyk lub warkocz. Dopuszczalne jest też golenie głowy. Z kolei od września 2024 roku żołnierze mogą nosić zarost o długości do 3 cm, a także eksponować tatuaże, o ile ich treść nie jest obraźliwa.
