Produkcja energii wodnej w Uzbekistanie spadła w 2025 roku o 20% z powodu dotkliwego deficytu wody – podało Uzhydroenergo. Jednocześnie kraj przyspieszył rozwój energetyki słonecznej i wiatrowej, które mają stopniowo zastępować duże elektrownie wodne i zapewnić energię dla obszarów wiejskich oraz nowoczesnego przemysłu.
Dotkliwy niedobór wody w Uzbekistanie wydaje się mieć jednak także dobre strony. Narastający kryzys zmusza władze do szybkiego rozwoju energetyki słonecznej i wiatrowej oraz ponownego przemyślenia strategii hydroenergetycznej kraju, aby zwiększyć efektywność całego systemu energetycznego.
Państwowe przedsiębiorstwo Uzhydroenergo poinformowało 5 stycznia, iż produkcja energii wodnej w 2025 roku spadła o 20%, osiągając poziom 6,5 miliarda kilowatogodzin (kWh). Dla porównania, w 2024 roku Uzbekistan wygenerował 8,1 miliarda kWh energii z elektrowni wodnych.
Przedstawiciele rządu przypisywali ten spadek pogłębiającemu się deficytowi wody. Minister energetyki Żurabek Mirzamakhmudow stwierdził – według raportu agencji informacyjnej UPL – iż dopływ z rzek transgranicznych, w połączeniu z ilością wody zgromadzonej w zbiornikach, był w 2025 roku o około 35% niższy od średniej z wielu lat. Niski poziom wody w rzekach znacząco ograniczył możliwości dużych elektrowni wodnych w zakresie wytwarzania energii elektrycznej.
W oświadczeniu Uzhydroenergo podkreślono, iż firma starała się jak najlepiej wykorzystać trudną sytuację, osiągając okresami zauważalną poprawę efektywności operacyjnej. „Wewnętrzne statystyki przedsiębiorstwa wskazują na paradoksalną zależność: w obliczu ogólnego 33-procentowego spadku zasobów wodnych w 2025 roku, wdrożenie nowych metod zarządzania oraz działania modernizacyjne tymczasowo skutkowały okresami zwiększonej wydajności” – poinformowało Uzhydroenergo.
Udział energii wodnej w całkowitej produkcji energii elektrycznej w Uzbekistanie wyraźnie maleje: z 10% w 2024 roku do 7,3% w roku ubiegłym. Na początku XXI wieku hydroenergetyka odpowiadała choćby za 19% rocznej generacji prądu, co pokazuje skalę zmian.
Mimo problemów wodnych łączna produkcja energii ze źródeł odnawialnych wzrosła w 2025 roku o 29% w porównaniu z rokiem poprzednim, głównie dzięki szybkiemu rozwojowi elektrowni słonecznych i farm wiatrowych – wynika z danych Ministerstwa Energii. Energia słoneczna i wiatrowa zapewniły około 10,5 miliarda kWh w 2025 roku, czyli ponad dwukrotnie więcej niż rok wcześniej.
Według statystyk resortu produkcja energii elektrycznej ze wszystkich źródeł zwiększyła się w 2025 roku o 6% w stosunku do 2024 roku.
Aby efektywniej wykorzystać kurczące się zasoby wody, Mirzamakhmudow zasugerował, iż rząd rozważa strategiczne odejście od polegania na wielkich elektrowniach wodnych. Zamiast tego urzędnicy analizują możliwość instalacji mikrogeneratorów hydroelektrycznych na ponad 93 tysiącach mil kanałów i systemów irygacyjnych. Taka strategia mogłaby zwiększyć dostęp do energii na obszarach wiejskich bez uszczuplania zasobów wodnych potrzebnych rolnictwu. Koszt pojedynczego mikrogeneratora może wynieść zaledwie kilkaset dolarów, co czyni to rozwiązanie stosunkowo łatwym do wdrożenia na szeroką skalę.
Źródło: Eurasianet
Opracowanie BIS – Biuletyn Informacyjny Studium
