W Waszyngtonie zakończyła się kolejna tura polsko-amerykańskich rozmów dotyczących utworzenia stałej bazy USA w Polsce. – Posuwamy się do przodu, rozmawiamy już o konkretach – poinformował wiceminister obrony Paweł Zalewski, który razem z wiceszefową MON-u Magdaleną Sobkowiak-Czarnecką reprezentuje resort w spotkaniach za oceanem. Decyzja o lokalizacji bazy może zapaść w tym roku.
– Za nami kilkanaście spotkań, podczas których przede wszystkim rozmawialiśmy o kalendarium na najbliższe dni, tygodnie – relacjonowała wiceminister Magdalena Sobkowiak-Czarnecka. Podkreśliła przy tym, iż strona polska mówi w Waszyngtonie jednym głosem, zarówno jeżeli chodzi o stanowisko rządu, jak i Pałacu Prezydenckiego.
Termin wciąż nieznany
Rozmowy w sprawie stałej obecności amerykańskich wojsk w Polsce realizowane są w kontekście przeglądu strategicznej obecności USA w Europie. Paweł Zalewski zaznaczył, iż do listopada mają zostać przedstawione propozycje wynikające z tego przeglądu, a w grudniu ma je zatwierdzić Departament Wojny. Dopiero wtedy – jak podkreślił – będzie można poinformować o rozstrzygnięciach. – Musimy więc się wstrzymać. Rozmowy trwają. Ten proces przeglądu i naszych negocjacji trwa równolegle, no ale jednak jest ze sobą powiązany terminowo – powiedział wiceminister. Jak dodał, rozmowy ze stroną amerykańską będą kontynuowane również w przyszłym tygodniu. – To jest ciągły dialog, bo jest bardzo wiele kwestii do omówienia – zaznaczył.
Zalewski podkreślił jednocześnie, iż omawiana jest kwestia wieloletniej współpracy i stałej obecności wojsk, a nie tymczasowe rozwiązanie. – Mówimy o stałych bazach, nie mówimy o rotacyjnej obecności – powiedział.
To nie kwestia altruizmu
Odnosząc się do idei stałej bazy, sekretarz stanu podkreślił, iż dla Stanów Zjednoczonych to element realizacji własnych interesów strategicznych. – To nie jest wyraz amerykańskiego altruizmu, ale wyraz realizacji amerykańskich interesów strategicznych – powiedział wiceszef MON-u, wskazując na szeroką współpracę gospodarczą, m.in. przemysłu zbrojeniowego oraz energetyki jądrowej. Jak dodał, baza wpisuje się także w strategię odstraszania. – Stała baza to też bardzo czytelny komunikat dla Kremla, pokazujący, jak silne są relacje polsko-amerykańskie – zaznaczył.
Politycy przypomnieli też podczas konferencji, iż choć rozmowy na temat stałej bazy wciąż trwają, Amerykanie – podobnie jak żołnierze innych państw sojuszniczych – są w Polsce obecni. Sobkowiak-Czarnecka wskazała, iż na terytorium kraju stacjonuje w tej chwili około 8 tys. żołnierzy państw sojuszniczych, wliczając w to tzw. obecność stałą (pododdziały, które zmieniają się rotacyjnie co sześć–dziewięć miesięcy) oraz grupy przyjeżdżające na ćwiczenia. – To są ci, którzy są dzisiaj na stałe w Polsce, a wciąż pojawiają się też nowe grupy, które przyjeżdżają na ćwiczenia, więc ta obecność wojsk sojuszniczych jest naprawdę duża – zaznaczyła. Jak podkreśliła, rozmowy dotyczące zwiększonej obecności amerykańskiej toczą się równolegle na kilku poziomach: politycznym, dyplomatycznym oraz wojskowym. – Ten wymiar wojskowy pozostaje w rękach szefa Sztabu Generalnego, który rozmawia ze swoimi odpowiednikami. Nie chciałabym, żeby to politycy decydowali o detalach wojskowych – zastrzegła wiceminister.
Polska jako wzór sojusznika
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka zaznaczyła też, iż podczas rozmów przedstawiciele amerykańskiej administracji wielokrotnie podkreślali wysoką pozycję Polski wśród sojuszników NATO. – Polska jest stawiana jako wzór modelowego sojusznika, ale również jako kraj, który wydaje najwięcej na zbrojenia – powiedziała. Dodała, iż dobrze odbierany jest program SAFE oraz skala inwestycji w rodzimy przemysł zbrojeniowy, co otwiera drogę do koprodukcji z firmami amerykańskimi.
Paweł Zalewski zwrócił z kolei uwagę na rolę Polski w koncepcji NATO 3.0, zakładającej większą odpowiedzialność państw europejskich za własne bezpieczeństwo. – Rola Polski w tym kontekście jako lidera modernizacji sił zbrojnych rośnie. I to jest również dobrze odbierane w Waszyngtonie – ocenił.
Wojna hybrydowa trwa
Podczas konferencji poruszono również temat rosnących zagrożeń ze strony Rosji. Wiceminister podkreśliła, iż strona amerykańska jest na bieżąco informowana o sytuacji przy granicy polsko-ukraińskiej oraz o naruszeniach polskiej przestrzeni powietrznej. – Wiemy, skąd pochodzi inicjatywa i skąd te działania są sterowane. I tutaj myślę, iż też nie ma żadnej wątpliwości, o ile chodzi o ocenę sojuszników – stwierdziła Sobkowiak-Czarnecka.
– Dzisiaj nie jesteśmy na tradycyjnej wojnie, ale wojna hybrydowa jest faktem – powiedziała wiceszefowa MON-u. Jak dodała, kluczowym elementem odpowiedzi na te zagrożenia jest dziś kwestia odstraszania i pełnej gotowości sprzętowej, a obecność wojsk amerykańskich w Polsce ma w tym kontekście istotne znaczenie.
