W Chinach rozpoczęła się pięciomiesięczna kampania edukacyjna dla kadr partyjnych, która ma na celu fundamentalną zmianę w sposobie oceny ich pracy. Pekin odchodzi od wieloletniej obsesji na punkcie wzrostu PKB jako głównego miernika sukcesu. Zamiast tego, nowym priorytetem ma być “rozwój wysokiej jakości”, mierzony dobrobytem obywateli, stabilnością zatrudnienia i zrównoważonym rozwojem.
Ta zmiana, wdrażana tuż przed kluczowymi “Dwoma Sesjami” i rozpoczęciem 15. planu pięcioletniego, sygnalizuje głęboką rekalibrację chińskiego modelu rozwoju i może zaważyć na karierach tysięcy urzędników.
Kampania, zainicjowana przez Generalne Biuro Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin (KPCh), ma na celu zaszczepienie wśród urzędników “poprawnego rozumienia wyników”.
Jak donoszą zarówno media z Hongkongu (South China Morning Post), jak i państwowe (China Daily, Xinhua), jest to bezpośrednia odpowiedź na negatywne skutki wieloletniej “pogoni za PKB”. Model ten, choć wyniósł Chiny na pozycję drugiej gospodarki świata, doprowadził również do:
- ogromnego zadłużenia samorządów,
- powstawania niepotrzebnych “projektów wizerunkowych” i
- fałszowania danych, co budziło rosnącą frustrację społeczną.
Od “błędnego” do “poprawnego” rozumienia wyników
Centralnym elementem kampanii jest redefinicja tego, co stanowi sukces urzędnika. W artykule agencji Xinhua, szeroko cytującym prezydenta Xi Jinpinga, piętnowane są “błędne poglądy na osiągnięcia polityczne”, które wynikają z “osobistych lub grupowych interesów, krótkowzroczności, pragnienia szybkich sukcesów, oszustw i lekkomyślnych działań”. Skutkiem takich postaw są “projekty wizerunkowe” i “projekty na pokaz”, które pozostawiają po sobie “ukryte zagrożenia i silną niechęć opinii publicznej”.
Nowe, “poprawne” podejście ma być skoncentrowane na ludziach. Jak podkreśla China Daily, przywołując historyczny przykład Gu Wenchanga – urzędnika z lat 50., który zamiast realizować widowiskowe projekty, przez lata zalesiał jałową wyspę –
prawdziwym miernikiem sukcesu nie są “nagrody ze złota i srebra, ale uznanie ludzi”.
W praktyce oznacza to, iż przy ocenie kadr większą wagę będą miały teraz takie wskaźniki jak wzrost dochodów mieszkańców, jakość usług publicznych, stabilność zatrudnienia i ochrona środowiska.
Kontekst polityczny i pierwsze wdrożenia
Kampania nie jest przypadkowa. Rozpoczyna się w kluczowym momencie – tuż przed dorocznymi “Dwoma Sesjami”, na których ma zostać zatwierdzony 15. plan pięcioletni (2026-2030), oraz w przededniu cyklu zmian personalnych w lokalnych i prowincjonalnych strukturach władzy, który poprzedzi XX Zjazd Partii w 2027 roku. Jak zauważa malezyjski dziennik The Star, kampania ma na celu zapewnienie, iż nowe plany gospodarcze będą wdrażane w sposób “bardziej realistyczny” i zgodny z nową filozofią rozwoju.
Pierwsze prowincje już reagują na nowe wytyczne. Jak informuje South China Morning Post,
władze w Zhejiang, jednej z najbogatszych prowincji Chin, poinformowały swoich urzędników, iż wzrost dochodów mieszkańców i jakość usług publicznych będą miały większą wagę w ich rocznych ocenach.
Jest to konkretny przykład, jak abstrakcyjna dyrektywa przekłada się na praktykę.
Sceptycyzm i wyzwania
Pomimo oficjalnego rozmachu kampanii, niektórzy analitycy pozostają sceptyczni. Anonimowy politolog z Pekinu, cytowany przez SCMP, zadaje najważniejsze pytanie: “Co mają robić urzędnicy, jeżeli cele wzrostu PKB nie zostaną całkowicie zniesione?”. Zmiana mentalności zakorzenionej przez dekady jest ogromnym wyzwaniem. Istnieje obawa, iż bez jasnych, alternatywnych i mierzalnych wskaźników, wielu urzędników może wpaść w stan paraliżu decyzyjnego, obawiając się podjęcia jakichkolwiek działań, które mogłyby zostać uznane za “niepoprawne”.
Niemniej jednak, determinacja, z jaką Pekin podchodzi do tej reformy, sugeruje, iż nie jest to tylko kosmetyczna zmiana. Zaangażowanie w kampanię czołowych postaci w partii, takich jak szef ds. ideologii Cai Qi i szef antykorupcyjny Li Xi, świadczy o jej wysokiej randze.
Chiny, po dekadach bezprecedensowego wzrostu, zdają się rozumieć, iż jego stary model się wyczerpał. Teraz rozpoczyna się trudny proces redefinicji sukcesu – od liczb w tabelach do realnej poprawy jakości życia 1,4 miliarda obywateli.
Źródła:
- South China Morning Post, “China shifts cadre-appraisal metrics away from pure GDP growth, resetting mindsets”, 27 lutego 2026.
- The Star, “Why is the Communist Party of China warning cadres about their performance?”, 2 marca 2026.
- China Daily, “Tangible boons for people hailed as key”, 28 lutego 2026.
- table.media, “Cadre assessments: Xi calls for more loyalty and sustainability”, 1 marca 2026.
Leszek B. Ślazyk
e-mail: [email protected]
